38 Dakika Süren Savaş

Dünyanın en kısa süreli savaşı, Anglo-Zanzibar Savaşı (İngiliz-Zanzibar Savaşı) olarak bilinir. Bu çatışma, 27 Ağustos 1896 tarihinde, Birleşik Krallık ile Zanzibar Sultanlığı (bugünkü Tanzanya'nın bir parçası olan Zanzibar Adası) arasında gerçekleşmiştir.

Savaşın süresi 38 dakika (bazı kaynaklarda 37-45 dakika arası belirtilir) olarak kaydedilmiştir ve bu, tarihteki en kısa savaş olarak kabul edilir.

Neden Çıktı?

25 Ağustos 1896'da Zanzibar'ın pro-İngiliz Sultanı Hamad bin Thuwaini şüpheli bir şekilde öldü (zehirlenme şüphesi var). Yeğeni Khalid bin Barghash (Halid bin Bargaş), İngilizlerin onayını almadan tahta geçti ve sarayı işgal etti.

İngiltere, Zanzibar'ı 1890'dan beri koruma altında tutuyordu ve sultanın İngiliz çıkarlarına uygun olmasını istiyordu. Yeni sultan, Alman etkisine daha yakın göründüğü için kabul edilmedi.

İngilizler, Khalid'e ültimatom verdi: Sabah 09:00'a kadar tahttan çekilmezse savaş ilan edilecekti. Khalid reddetti, 2.800 kişilik bir kuvvet topladı ve eski bir yatı (HHS Glasgow) topçu olarak kullandı.

Savaş Nasıl Geçti?

27 Ağustos sabahı saat 09:02'de İngiliz Kraliyet Donanması (Rear Admiral Harry Rawson komutasında) limana demirlemiş 5 savaş gemisi (3 kruvazör, 2 gambot) ve karadan destek kuvvetlerle bombardımana başladı.

İngiliz gemileri modern toplarla (yüksek patlayıcılı mermiler) sarayı ve Khalid'in savunmasını hedef aldı. İlk dakikalarda Zanzibar topçusu yok edildi; saray ve çevresi hızla yıkıldı.

Saat 09:40'ta ateş kesildi; Zanzibar bayrağı indirildi, Khalid yenilgiyi kabul etti.

Sonuçlar ve Kayıplar

• Zanzibar tarafı: Yaklaşık 500 kişi öldü veya yaralandı (çoğu sarayın çökmesi ve patlamalardan).

• İngiliz tarafı: Sadece 1 yaralı (ciddi değil).

Khalid, Alman konsolosluğuna sığındı ve oradan kaçtı (sonra sürgüne gitti). İngiltere hemen pro-İngiliz Hamud bin Muhammed'i sultan ilan etti.

Bu olay, Zanzibar'da İngiliz hakimiyetini pekiştirdi; kölelik gibi reformlar yapıldı ve ada 1963'e kadar İngiliz kontrolünde kaldı (1964'te Tanzanya'ya katıldı).

Bu "savaş", aslında tek taraflı bir bombardıman ve ezici üstünlük gösterisiydi. İngiliz donanmasının teknolojik üstünlüğü nedeniyle neredeyse hiç karşılık verilemedi. Tarihçiler bunu emperyalizmin zirve döneminin bir örneği olarak görür: Kısa, kanlı ve tamamen tek taraflı.

Kısaca İngiliz-Zanzibar Savaşı: 38 dakikada biten, bir dizi bölümünden veya futbol maçının yarısından kısa süren tek "savaş"tır.