Apokalips Poliptiki

"Apokalips poliptiki" (Yunanca Apokalypsis polyptychē) terimi, Türkçede çok sık kullanılmaz ama sanat tarihi ve ikonografi alanında şu anlama gelir;

Poliptik apokalips veya apokalips temalı poliptik, Hristiyan sanatında özellikle Ortaçağ ve Rönesans döneminde yapılmış,

• Kıyamet Günü (Judgment Day) veya

• Yuhanna'nın Vahyi (Kitab-ı Mukaddes'in son kitabı olan Apokalips)

sahnelerini konu alan çok kanatlı (poliptik) sunak tablolarına denir.

Kelimelerin kırılımı

Apokalips = Yunanca "Apokalypsis" → "örtünün kaldırılması, vahiy, kıyamet" anlamına gelir. Türkçede genellikle "Kıyamet" veya "Vahiy Kitabı" olarak bilinir.

Poliptik = Yunanca "polyptychē" (kanat) kelimesinden → birden fazla panel veya kanattan oluşan, açılıp kapanabilen sunak resmi/ikona.

En ünlü örnekleri

Stefan Lochner – Son Yargı Poliptiği (Köln, 1435 civarı)

Hans Memling – Gdańsk Son Yargı Poliptiği (1473)

Rogier van der Weyden – Beaune Poliptiği (1450 civarı) – bu da kıyamet temalı en önemli poliptiklerden biridir.

Fra Angelico ve diğer İtalyan ustaların yaptığı bazı apokaliptik temalı çok kanatlı eserler.

Kısaca

Apokalips poliptiki = Kıyamet/Vahiy sahnelerini betimleyen, çok kanatlı (genellikle 3, 5,7 veya daha fazla panelli) bir sunak resmi demektir.

Eğer bu terimi bir müze etiketinde, sanat kitabında veya sınav sorusunda gördüyseniz, büyük ihtimalle bu tür bir eseri kastediyordur.