Butlan ne demek?
- Murat Durdu
- 7 Eyl 2025
- 2 dakikada okunur
Butlan, hukuki bir terimdir ve geçersizlik anlamına gelir. Hukukta bir işlemin, sözleşmenin veya kararın başlangıcından itibaren geçersiz ve hükümsüz olması durumunu ifade eder. Yani, butlanla sakat bir işlem, hiçbir zaman geçerli bir şekilde kurulmamış sayılır ve hiçbir hukuki sonuç doğurmaz.
Butlanın temel özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:
Geçerlilik şartı eksikliği: İşlemin geçerli olabilmesi için kanunen aranan zorunlu şartlardan birinin veya daha fazlasının baştan itibaren eksik olması durumudur.
Hukuki sonuç doğurmaz: Butlanla sakat bir işlem, sanki hiç yapılmamış gibi kabul edilir. Daha önce bu işleme dayanarak yapılmış işlemlerin de butlan olduğu ileri sürülebilir.
Herkes tarafından ileri sürülebilir: Butlan, işlemden zarar gören herhangi bir kişi tarafından veya mahkeme tarafından resen (kendiliğinden) dikkate alınabilir.
Geçersizlik kalıcıdır: Butlan olan bir işlem sonradan geçerli hale getirilemez (iyileştirilemez).
Butlan Çeşitleri
Hukukta iki ana butlan türü vardır:
1. Mutlak Butlan (Yokluk)
Bir işlemin geçerlilik için en temel şartlardan yoksun olması durumudur. O kadar ağırdır ki, işlem hukuken hiç var olmamış sayılır.
Örnek: Bir evlilik töreninde, evlenecek kişilerin farklı cinsiyetten olması gibi zorunlu bir şartın eksik olması durumunda evlilik hukuken yok sayılır. Yani, ortada hukuken geçerli bir evlilik hiç kurulmamıştır.
2. Nisbi Butlan (İptal Edilebilirlik)
Bir işlemde, iradeyi sakatlayan (hile, yanılma, korkutma gibi) bir durumun olması halinde söz konusudur. Bu durumda işlem başlangıçta geçerli olarak kurulmuştur, ancak iradesi sakatlanan tarafın istemi üzerine mahkeme kararıyla geçersiz hale getirilebilir.
Örnek: Bir kişinin arsa satışında, satıcının kasıtlı olarak arsanın imara kapalı olduğunu söylemeyerek alıcıyı yanıltması durumunda, alıcı bu sözleşmeyi mahkeme yoluyla iptal ettirebilir. Ancak, alıcı bu iptal hakkını kullanmazsa sözleşme geçerliliğini korur.
Kısacası, butlan bir işlemin baştan itibaren geçersiz olmasıdır. Eğer işlem ağır bir eksiklikten dolayı hiç var olmamışsa mutlak butlan, irade sakatlığından dolayı geçersiz hale getirilebiliyorsa nisbi butlan söz konusudur.




Yorumlar