Cono Ahmet

Cono Ahmet kimdir? Çok eşlilik üzerine...

Cono Ahmet

Ahmet (tam adıyla Cono Ahmet veya bazı kaynaklarda Çoruh Ahmet olarak da geçen), Türkiye'de özellikle Adana ve çevresinde tanınan, Cono Aşireti'nin (Conolar'ın) kurucusu ve reisi olarak bilinen bir aşiret lideridir.

Hayat hikâyesi, çok eşliliği, kalabalık ailesi ve göçmen geçmişiyle halk arasında efsaneleşmiş, TRT arşivlerinde bile röportaj yapılmış bir figürdür.

Cono Ahmet

1911 yılı, Toroslar'ın Bolkar Yaylaları'nda (bazı kaynaklarda Çukurova veya Kozan-Kadirli civarı olarak geçer) dünyaya gelmiş, 1985 yılında vefat etmiştir (kaza sonucu öldüğü belirtilir).

Ordubozan aşiretinin reisi olarak anılır; Cono Aşireti onun adıyla anılır ve bugün Adana, Mersin, Tarsus, Osmaniye, Ceyhan, Kozan, Karataş gibi bölgelerde yerleşik, mensupları on binlerle ifade edilen bir topluluktur.

9 karısı (bazı kaynaklarda 5-9 arası değişir), 42 çocuğu, 150'ye yakın torunu ve 300 hanelik bir aşiret yapısı kurmuştur. İlk eşi Gül Hanım'la (Bulgaristan'da evlendiği Roman kökenli bir kadın) röportajı meşhurdur.

Cono Ahmet'in Hayatı ve Göç Yolculuğu

Genç yaşta (15 yaş civarı) babasının peşinden Bulgaristan'a gitmiş, orada ilk evliliğini yapmış. Daha sonra Suriye, Irak, İran ve Ürdün gibi ülkelerde uzun yıllar yaşamış, oralarda da evlilikler yapmış. 1942 yılında beş karısıyla birlikte Adana'ya yerleşmiş.

Aşireti, farklı kültürlerden (Roman, Kürt, Türkmen etkileri) gelen evliliklerle şekillenmiş; bazı kaynaklar kökenlerini Çingene/Abdal topluluklarına bağlar, ancak torunları kendilerini Türk olarak tanımlar ve Alevilik yaygındır.

İlginç Yönleri ve Popüler Kültürdeki Yeri

TRT Arşivlerinde 1970'ler-1980'lerde yapılan röportajlarda kendi ağzından hikâyesini anlatır: Çok eşliliği, çocuk sayısı ve aşiret yönetimiyle ilgili detaylar verir. (Örneğin "9 karım var, biri 17 çocuk annesi" gibi ifadeler.)

Cono Ahmet ve Çocukları

Yakışıklılığı ve "çok can yakmış" diye anılır; bazı belgesellerde (örneğin "Cono Ahmet ve Çocukları" adlı film) hayatı konu alınmıştır.

Halk arasında "Cono" kelimesi bazen caydırıcı/sert bir sıfat olarak kullanılır (örneğin "cono gibi" ifadeleri argoda geçer). Aşiretin bazı mensupları göçlerle Tarsus, Osmaniye gibi yerlere yayılmış; 1990'larda istimlak olayları yaşanmış.

Kısaca, Cono Ahmet, geleneksel aşiret yapısını modern Türkiye'ye taşıyan, kalabalık ailesi ve renkli hayatıyla efsane olmuş bir figür. Adana folklorunda sıkça anılır, TRT röportajı hâlâ sosyal medyada dolaşır.