Deniz çiçekleri

Murat Durdu
13 Şub
2 dakikada okunur

Deniz anemonları (İngilizce: sea anemones)

Deniz anemonları (İngilizce: sea anemones), denizlerde yaşayan çok ilginç ve renkli canlılardır. Adları karadaki çiçek olan anemon'dan gelir çünkü çiçeğe benzer görünümleri vardır, ama aslında bitki değil, tamamen hayvandır.

Bilimsel olarak Actiniaria takımında sınıflandırılırlar ve Cnidaria şubesine (knidliler) aittirler. Yani mercanlar, denizanaları (jellyfish) ve hidralarla akrabadırlar.

Temel Özellikleri

Vücutları silindirik bir gövdeden oluşur: Alt kısımda taban (pedal disk) ile kayalara, mercanlara veya sert yüzeylere yapışırlar. Üst kısımda ağız diski bulunur ve etrafı zehirli dokunaçlarla (tentaküller) çevrilidir.

Dokunaçlarında nematocyst denen iğne hücreleri vardır; bunlar avlarını uyuşturup yakalar (küçük balıklar, karidesler, plankton vs.).

Boyutları çok değişkendir: Çoğu 1–10 cm çapında olur ama bazı türler 1 metreye kadar ulaşabilir.

Renkleri inanılmaz çeşitlidir: Kırmızı, turuncu, pembe, yeşil, mor, mavi tonları... Resiflerde adeta bir bahçe gibi görünürler.

En Ünlü Özelliği: Palyaço Balığı İlişkisi

En çok bilinenleri palyaço balıkları (clownfish) ile olan simbiyotik (karşılıklı fayda sağlayan) ilişkileridir. Palyaço balıkları deniz anemonunun zehirli dokunaçlarına karşı bağışıklık geliştirir ve anemonun içinde yaşar.

Balık anemonu yırtıcılardan korur (agresif davranır, yüzgeçleriyle hava akımı yaratır).

Anemon da balığa koruma ve yiyecek artıkları sağlar. Bu ilişki Nemo filmiyle çok popüler oldu.

Türkiye'de ve Akdeniz'de

Türkiye kıyılarında özellikle Anemonia viridis (yeşil dokunaçlı deniz şakayığı / snakelocks anemone) gibi türler yaygındır. Gelgit bölgelerinde, kayalıklarda sık görülür. Dokunulduğunda bazen su püskürterek kendini savunur — çok eğlenceli bir savunma mekanizmasıdır.

İlginç Bilgiler

Beyinleri yoktur; basit bir sinir ağıyla hareket ederler. Bazı türler neredeyse "ölümsüz" sayılır, yaşlanmayı durdurabilen kök hücreleri sayesinde teorik olarak süresiz yenilenebilirler.

Akvaryumlarda çok popülerdir ama bakımı zordur (ışık, su akımı, beslenme hassas).

Denizlerin çiçekleri diye boşuna dememişler, hem güzel hem de biraz tehlikeli ve gizemli canlılar. Dalış yaparken görürseniz dokunmadan izlemenizi öneririm.