Gökdoğan; görüş ötesi havadan havaya füze
- Murat Durdu
- 30 Haz
- 2 dakikada okunur
GÖKDOĞAN, Türkiye'nin geliştirdiği ilk yerli ve millî görüş ötesi (Beyond Visual Range – BVR) havadan havaya füzesidir. Bozdoğan'ın aksine, yakın hava muharebesi yerine uzun menzilli angajmanlar için tasarlanmıştır. Her iki füze de GÖKTUĞ Hava-Hava Füze Sistemi Projesi kapsamında geliştirilmiştir.
GÖKDOĞAN, yüksek manevra kabiliyetine sahip, gelişmiş karşı-karşı tedbirleri ile donatılmış Görüş Ötesi Hava-Hava Füze Sistemi’dir. Katı yakıtlı roket motora, 65+ km menzile ve aktif radar arayıcı başlığa sahiptir. Basınç ve parçacık etkili harp başlığına sahiptir.
Genel bilgiler
Özellik | Bilgi |
Proje | GÖKTUĞ Hava-Hava Füze Sistemi |
Geliştirici | TÜBİTAK SAGE |
Destekleyen kurum | Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) |
Füze sınıfı | Görüş Ötesi Havadan Havaya Füze (BVRAAM) |
Ana görev | Görüş ötesindeki hava hedeflerini imha etmek |
GÖKDOĞAN'ın geliştirilme amacı, Türk Hava Kuvvetleri envanterindeki yabancı menşeli orta menzilli hava-hava füzelerine yerli bir alternatif sunmaktır.
Resmî olarak açıklanan teknik özellikler
Özellik | Değer |
Menzil | 65+ km |
İtki sistemi | Katı yakıtlı roket motoru |
Güdüm | Aktif radar arayıcı başlık |
Harp başlığı | Basınç ve parçacık etkili |
Görev tipi | Görüş ötesi hava muharebesi |
TÜBİTAK SAGE, füzenin azami menzil, hız, ağırlık ve ayrıntılı performans verileri gibi bazı teknik özelliklerini kamuoyuyla paylaşmamaktadır.
Öne çıkan teknolojiler
Resmî kaynaklara göre GÖKDOĞAN şu kabiliyetlere sahiptir:
Katı hâl aktif radar arayıcı başlık
At-unut (Fire-and-Forget) kabiliyeti
Veri bağı (Data Link) ile uçuş sırasında hedef güncelleme
Elektronik karıştırmaya karşı gelişmiş karşı-karşı tedbir (ECCM)
Karıştırma kaynağına yönelme (Home-on-Jam)
Atıştan sonra hedefe kilitlenebilme (Lock-on After Launch – LOAL)
Her açıdan angajman (All-aspect)
Birden fazla hedefe angajman yeteneği
MIL-STD-1553 ve MIL-STD-1760 uyumluluğu
LAU-129 lançeriyle kullanım uyumluluğu.
Güdüm sistemi nasıl çalışır?
GÖKDOĞAN üç temel safhada görev yapar:
İlk safha: Fırlatıldıktan sonra ataletsel seyrüsefer (INS) ile hedefe yönelir.
Ara safha: Taşıyıcı uçaktan veri bağı üzerinden hedef konumu güncellenebilir.
Son safha: Aktif radar arayıcı başlığını açarak hedefi kendi radarıyla takip eder ve vurur.
Bu yapı, taşıyıcı uçağın füze ateşlendikten sonra farklı bir manevraya yönelmesine veya başka hedeflerle ilgilenmesine imkân tanır.
Kullanılması planlanan platformlar
GÖKDOĞAN'ın aşağıdaki platformlara entegrasyonu hedeflenmektedir:
F-16
TAI KAAN
Bayraktar KIZILELMA
Gelecekte uygun diğer hava platformları.
Geliştirme süreci
Öne çıkan kilometre taşları şunlardır:
2013: GÖKTUĞ Projesi başlatıldı.
2017: GÖKDOĞAN ilk kez IDEF'te tanıtıldı.
2018: İlk başarılı uçuş testleri gerçekleştirildi.
2022: F-16 platformundan aktif radar arayıcı başlıklı başarılı atış testleri yapıldı.
2024: TÜBİTAK SAGE, kabul testleri sonrasında füzenin Hava Kuvvetleri Komutanlığında kritik görevler üstleneceğini duyurdu.
2025: Gerçek hedefe yönelik başarılı atış testi kamuoyuyla paylaşıldı.
Benzer yabancı sistemler
Görev sınıfı açısından GÖKDOĞAN şu füzelerle benzer kategoridedir:
AIM-120 AMRAAM
MBDA Meteor
PL-15
R-77
Ancak bu sistemlerle doğrudan performans karşılaştırması yapmak mümkün değildir; çünkü GÖKDOĞAN'ın ayrıntılı teknik verileri kamuya açıklanmamıştır.
Bozdoğan ile Gökdoğan arasındaki temel fark
Özellik | Bozdoğan | Gökdoğan |
Görev | Görüş içi (WVR) | Görüş ötesi (BVR) |
Arayıcı başlık | Görüntüleyici kızılötesi (IIR) | Aktif radar |
Yaklaşık menzil | Açıklanmamış | 65+ km (resmî) |
Tipik kullanım | Yakın hava muharebesi | Uzun menzilli önleme ve hava üstünlüğü |
Veri bağı | Gerekli değil | Var |
Resmî kaynaklar
Konuyu ayrıntılı incelemek için en güvenilir başvuru kaynakları şunlardır:
Bu bilgiler yalnızca kamuya açık ve resmî olarak yayımlanmış teknik özelliklere dayanmaktadır. Füzenin ayrıntılı performans parametreleri, görev algoritmaları ve diğer hassas askerî bilgiler kamuoyuyla paylaşılmamaktadır.
Yorumlar