Gülme Salgını

Tanganyika Gülme Salgını (Tanganyika Laughter Epidemic)

1962 yılında Doğu Afrika’da bugün Tanzania sınırları içinde bulunan eski Tanganyika bölgesinde ortaya çıkan ilginç bir psikolojik salgın (kitlesel histeri) vakasıdır.

Olay Nasıl Başladı?

Olay 30 Ocak 1962’de Kashasha Village yakınındaki bir kız yatılı okulunda başladı.

Okulda bulunan 3 kız öğrencinin kontrolsüz şekilde gülmeye başlamasıyla olay tetiklendi.

Gülme krizleri kısa sürede diğer öğrencilere de yayıldı. Birkaç gün içinde yaklaşık 90’dan fazla öğrenci etkilenmişti.

Gülme krizleri, dakikalarca hatta saatlerce sürebiliyordu. Bazı öğrencilerde ağlama, panik, huzursuzluk ve bayılma gibi belirtiler de görülüyordu.

Salgının Yayılması

Okul yönetimi kontrol sağlayamayınca okul kapatıldı. Ancak öğrenciler evlerine döndüğünde olay başka yerlere de yayıldı.

Salgın şu bölgelere yayıldı:

• Bukoba çevresindeki köyler

• Nshamba

• Bölgedeki başka okullar

Sonuç olarak, 14 okul kapatıldı, 1000’e yakın kişi olaydan etkilendi. Salgın yaklaşık 18 ay sürdü.

Bilimsel Açıklama

Araştırmacılar bunun bir “kitlesel psikojenik hastalık” (Mass Psychogenic Illness) olduğunu düşünüyor. Yani fiziksel bir virüs ya da hastalık yoktur.

Yoğun stres ve sosyal baskı, belirtilerin psikolojik olarak yayılmasına neden olur.

Araştırmacılara göre o dönemdeki tetikleyiciler:

• Yeni kurulan bağımsız devletin yarattığı toplumsal stres

• Katı okul disiplini

• Ergenlik çağındaki öğrencilerde psikolojik baskı

İlginç Bir Detay

Salgın sırasında gülme bulaşıcı gibi davranıyordu. Bir öğrencinin krizi diğerlerinde de başlıyordu. Bu durum, psikolojide “duygusal bulaşma” olarak açıklanır. Bu olay psikoloji literatüründe dünyanın en ünlü kitlesel histeri vakalarından biri kabul edilir.