Hanuka bayramı

Hanuka (Hanukkah) Nedir?

Hanuka, Yahudi inancının önemli bayramlarından biri olan Işıklar Bayramı'dır (Festival of Lights). İbranice'de "adanma" veya "yeniden adanma" anlamına gelir. Yaklaşık 2200 yıldır kutlanan bu bayram, M.Ö. 165'te Makabiler'in (Maccabees) Seleukos İmparatorluğu'na karşı zaferini ve Kudüs'teki İkinci Tapınağın yeniden adanmasını anar.

Hanukiya; dokuz kollu şamdan

Tarihsel Arka Plan

Seleukos Kralı IV. Antiohus, Yahudi dini pratiklerini yasaklamış ve tapınağı putperest ibadete çevirmişti. Yahudiler isyan etmiş, tapınağı geri almış ve menorayı (şamdan) yakmak için sadece bir gün yetecek kutsal yağ bulmuşlardı. Mucizevi şekilde bu yağ 8 gün boyunca yanmış, bu da bayramın 8 gün sürmesinin nedeni olmuştur.

2025'te Hanuka Ne Zaman?

2025 yılında Hanuka, 14 Aralık Pazar akşamı gün batımıyla başlar ve 22 Aralık Pazartesi akşamı sona erer (İbrani takvimine göre Kislev ayının 25'inden Tevet'in 2'sine kadar). Her akşam bir mum daha eklenerek toplam 8 gece kutlanır.

Gelenekler ve Kutlama Şekli

Hanukiya (Menora) Yakma: Dokuz kollu özel şamdan (Hanukiya) kullanılır. Ortadaki "şamaş" mumla diğer mumlar yakılır. Her akşam bir mum eklenir, dualar okunur ve ilahiler söylenir. Mumlar pencere kenarına konur ki ışık dışarıya yayılılsın.

Yemekler: Yağ mucizesini hatırlamak için yağda kızartılmış yiyecekler yenir:

Latke: Patates mücveri (genellikle elma püresi veya ekşi krema ile).

Sufganiyot: Jöleli veya kremalı donut çörekler.

Diğer geleneksel lezzetler: Peynirli yemekler (Judith'in kahramanlığını anmak için).

Dreidel Oyunu: Dört yüzlü bir top (dreidel) ile oynanan şans oyunu. Çocuklara "Hanuka parası" (çikolata para veya gerçek para) verilir.

Hediyeler ve Şarkılar: Aile bir araya gelir, hediyeler dağıtılır, özel Hanuka şarkıları söylenir.

Hanuka bayramı

Türkiye'de Hanuka Etkinlikleri

Türkiye'deki Yahudi cemaati (özellikle İstanbul, İzmir gibi yerlerde) evlerde ve sinagoglarda kutlar. Kamusal etkinlikler sınırlı olsa da, bazı yıllarda Ortaköy veya Galata gibi alanlarda menorah yakma törenleri düzenlenir. 2025'e özel etkinlikler için Yahudi cemaati duyurularını (örneğin Şalom gazetesi veya cemaat siteleri) takip edebilirsiniz.

Hanuka, sevinçli bir bayramdır; oruç tutulmaz, iş yapılabilir ve ışıkla umut vurgulanır.