Hydrangea, Ortanca Çiçeği

Ortanca (Hydrangea) Çiçeği

​Ortanca (Hydrangea), gösterişli çiçek kümeleriyle bilinen, Asya ve Amerika kıtalarına özgü popüler bir süs bitkisidir. Hem bahçelerde hem de saksı bitkisi olarak yaygın şekilde yetiştirilir.

​Yetiştiği Alanlar ve İklim Koşulları

​Ortanca, doğal olarak Doğu Asya (Japonya, Çin ve Kore) ile Kuzey ve Güney Amerika'nın bazı bölgelerinde bulunur. Genellikle ılıman iklimleri sever ve soğuk havalara dayanıklıdır.

• ​Toprak: En iyi, humus açısından zengin, nemli ve iyi drenajlı topraklarda yetişir. Toprağın sürekli nemli kalması önemlidir, ancak köklerin çürümemesi için fazla su tutmaması gerekir.

• ​Güneş Işığı: Tam güneşten ziyade yarı gölge veya sabah güneşi alan yerleri tercih eder. Özellikle öğleden sonraki yakıcı güneş, yapraklarına zarar verebilir ve çiçeklerinin solmasına neden olabilir.

  
  

​Yapısı ve Özellikleri

​Ortanca, genellikle 1 ila 3 metre yüksekliğe ulaşabilen, geniş yapraklı, odunsu bir çalıdır.

• ​Yapraklar: Yaprakları büyüktür, oval veya kalp şeklindedir ve kenarları tırtıklıdır. Yeşil renkte olup, sonbaharda sarımsı tonlara dönebilir.

• ​Çiçekler: Ortancanın en dikkat çekici özelliği, bir araya gelerek büyük küreler, koniler veya şemsiye şekilleri oluşturan çiçek kümeleridir. Bu kümelerdeki her bir "çiçek" aslında iki ana bölümden oluşur:

  • ​Gösterişli Çanak Yaprakları: Göz alıcı renkleriyle çiçeği oluşturan kısımlar, aslında taç yaprakları değil, genişlemiş çanak yapraklarıdır (sepals). Bunlar, çiçeğin asıl taç yapraklarını korur ve tozlaşmayı çekmek için evrimleşmiştir.

  • ​Asıl Küçük Çiçekler: Çiçek kümesinin ortasında yer alan, genellikle küçük ve zar zor görülebilen asıl taç yapraklı kısımlardır.

​

Çiçek Renginin Değişimi

​Ortancaların en bilinen ve şaşırtıcı özelliği, çiçeklerinin renginin toprağın pH seviyesine göre değişebilmesidir.

• ​Mavi Çiçekler: Toprak asidik (pH 6.0'ın altında) olduğunda, bitki topraktaki alüminyum elementini emebilir. Bu alüminyum, çiçeklerin mavi renkte açmasını sağlar.

• ​Pembe veya Kırmızı Çiçekler: Toprak alkalin (pH 6.5'in üzerinde) olduğunda, alüminyum bitki tarafından emilemez. Bu durumda çiçekler pembe veya kırmızı renkte açar.

• ​Nötr Tonlar: Nötr pH'lı (pH 6.0-6.5 arası) topraklarda çiçekler genellikle mor veya soluk pembe tonlarında olabilir.

  
  

​Beyaz ortanca türleri ise bir istisnadır ve çiçeklerinin rengi toprağın pH'ından etkilenmez.

​Bu özelliği sayesinde bahçıvanlar, toprağa eklenen özel gübreler veya maddeler (örneğin, mavi renk için alüminyum sülfat) ile çiçeklerin rengini istedikleri gibi değiştirebilirler.