Hırvat'tan Kravat
- Murat Durdu
- 27 Şub
- 2 dakikada okunur
Kravat (necktie), modern anlamda 17. yüzyılda Avrupa'da yaygınlaşmaya başladı ve kelimenin kendisi de o döneme dayanır. Ancak boyun bağı benzeri aksesuarların kökeni çok daha eskiye uzanır.

En Eski İzler (Antik Dönemler)
Boyun etrafına bağlanan kumaş parçaları (koruma, statü veya dekorasyon için) binlerce yıldır var.
MÖ 221 civarı, Çin: Qin Shi Huang'ın Terracotta Ordusu'ndaki asker heykellerinde boyunlarına bağlanmış bez/kumaş parçaları görülüyor. Bu, işlevsel (soğuk/toz koruması) ve dekoratif bir unsurdu — kravatın en eski bilinen öncüsü kabul ediliyor.
MÖ 1350'ler, Mısır: Kraliçe Nefertiti gibi figürlerde boyun ve baş eşarpları var.
MS 113, Roma: Trajan Sütunu'ndaki Roma askerlerinde kaba kumaş boyun bağları tasvir edilmiş.
Bunlar bugünkü kravat gibi değildi; daha çok atkı veya bez parçasıydı.

Modern Kravatın Doğuşu
Hırvat Kökeni (17. Yüzyıl)
Bugün "kravat" dediğimiz şeyin kökeni Hırvat paralı askerlere dayanır. Otuz Yıl Savaşları (1618–1648) sırasında Fransa Kralı XIII. Louis (Louis XIII), Hırvat (Croat) paralı askerleri ordusuna kattı.
Bu askerler üniformalarının bir parçası olarak boyunlarına renkli, uzun bez/kurdele/atkı bağlıyorlardı, hem pratik (ceket ilikleme, koruma) hem de rütbe/estetik göstergesiydi.
Fransızlar bu stili beğendi . "Croates" (Hırvatlar) kelimesinden türeyerek "cravate" (kravat) adını verdiler.
Kralın oğlu XIV. Louis (Louis XIV) döneminde (1640'lar-1650'ler) sarayda moda oldu. Dantelli, pahalı kumaşlardan yapılan cravate'ler soyluların vazgeçilmezi haline geldi.
Bu yüzden modern kravatın ilk yaygın kullanımı 1630'lar-1640'lar olarak kabul edilir. Kelime de Fransızcadan tüm Avrupa'ya yayıldı.
Sonraki Gelişmeler
18.-19. yüzyılda kravat daha sadeleşti, uzun ve dar hale geldi (bugünkü şekline yaklaştı).
1920'lerde ABD'de modern uzun kravat (four-in-hand düğümüyle) standartlaştı.
Türkiye'de ilk kez Tanzimat dönemiyle (1839 sonrası) görüldü; Sultan Abdülmecid kravat takan ilk padişah olarak bilinir ve batılılaşma simgesi oldu.

Hırvatistan bugün hâlâ bunu milli gurur sayar; hatta Kravat Günü (18 Ekim) kutlarlar.


Yorumlar