Kanlı Meri

Mary Tudor (I. Mary ya da Mary I), İngiltere tarihinde "Bloody Mary" (Kanlı Meri) olarak anılmasının temel nedeni, hükümdarlığı sırasında (1553-1558) Protestanlara karşı yürüttüğü yoğun dini baskı ve idamlardır.

Kanlı Meri

Mary, VIII. Henry'nin Aragonlu Catherine'den olan kızıydı ve katolik inancına derinden bağlıydı. Babası İngiltere Kilisesi'ni kurup Katoliklikten kopmuş, kardeşi Edward VI döneminde Protestanlık daha da güçlenmişti. Meri tahta geçtiğinde İngiltere'yi yeniden Katolik yapmayı amaçladı ve bu doğrultuda:

• Daha önce kaldırılan sapkınlık yasalarını (Heresy Acts) yeniden yürürlüğe koydu.

• Protestan din adamları, vaizler ve inananları "sapkın" (heretic) ilan ederek yargıladı.

Yaklaşık 280-300 Protestan diri diri kazığa bağlanıp yakılarak idam edildi (Marian Persecutions olarak bilinen olaylar). Bu idamlar, özellikle yakılarak öldürülme yöntemi çok acımasız ve korkutucu bulunduğu için halk arasında büyük infial yarattı.

Meri'nin ölümünden sonra tahta geçen üvey kız kardeşi I. Elizabeth Protestanlığı yeniden hakim kıldı ve Protestan tarih yazımı (özellikle John Foxe'un Acts and Monuments / "Foxe's Book of Martyrs" adlı eseri) Mary'yi aşırı derecede kötüleyerek "Kanlı Meri" lakabını popülerleştirdi.

Dönemin standartlarına göre idam sayısı babası VIII. Henry'nin (on binlerce idam) ya da birçok Avrupa hükümdarınınkinden daha azdı; ancak Meri'nin idamları dini sapkınlık üzerine yoğunlaşmıştı ve yakma yöntemi dramatik bir etki yarattı.

Lakap Meri hayattayken yaygın değildi; esas olarak Protestan propagandası ve sonraki yüzyıllarda yerleşti.

Tarihçiler bugün Meri'yi daha nüanslı değerlendiriyor. Trajik bir hayatı vardı (babası tarafından gayrimeşru ilan edilmiş, annesinden ayrılmış, uzun yıllar dışlanmıştı), fanatik bir Katolik olarak görüldü ama aynı zamanda ilk kadın hükümdar olarak tahtı koruma mücadelesi verdi.

"Bloody Mary" lakabı, Protestanları yakarak öldürttüğü için değil, Protestan tarih yazımının onu şeytanlaştırması ve bu 280 kadar idamın sembolik etkisi yüzünden ortaya çıktı.