Natron Gölü
- Murat Durdu
- 23 Mar
- 2 dakikada okunur
Natron Gölü (Lake Natron), Tanzanya'nın kuzeyinde (Arusha Bölgesi, Ngorongoro yakınları), Kenya sınırına yakın bir konumda yer alan aşırı alkali (soda) bir tuz gölüdür. Doğu Afrika Rift Vadisi'nde bulunan bu göl, volkanik kökenli minerallerle beslenir ve dünyanın en ilginç doğal oluşumlarından biridir. Yaklaşık 57 km uzunluğunda, 22 km genişliğinde ve maksimum derinliği 3 metre civarındadır (genellikle çok sığdır). Yüzey rakımı yaklaşık 600 metredir.
Gölün adı, içerdiği natron (sodyum karbonat decahidrat) mineralinden gelir bu da suya yüksek alkali özellik verir.
İlginç Özellikleri
Kan Kırmızısı / Pembe Renk
Gölün suyu dönemsel olarak parlak kırmızı, pembe veya turuncu renge bürünür. Bunun nedeni, göldeki Spirulina (mavi-yeşil alg) ve diğer mikroorganizmaların ürettiği kırmızı pigmentlerdir (beta-karoten benzeri). Bu renk, gölün alkali ve tuzlu ortamında gelişen mikroplar sayesinde oluşur – özellikle kuru mevsimde daha yoğun görünür. Uzaydan bile fark edilebilecek kadar çarpıcıdır!
Taşlaşmış Hayvanlar (Calcified / Petrified Mummies)
Gölün suyu o kadar aşındırıcı ve alkali ki (pH 10.5–12 arası, amonyak kadar yakıcı), çoğu hayvan suya düşerse veya kenarda ölürse, sodyum karbonat ve yüksek sıcaklık (40–60 °C) sayesinde kalsiyum karbonat tabakası oluşur. Bu, cesetleri mumyalanmış gibi "taşlaştırır" – deri ve tüyler kireçlenir, kemikler korunur. Fotoğrafçı Nick Brandt'ın 2013'te çektiği ürkütücü siyah-beyaz fotoğraflar (taşlaşmış kuşlar, yarasalar) viral oldu ve "Medusa Gölü" lakabını kazandırdı.
Dünyanın En Önemli Küçük Flamingo Üreme Alanı
Çoğu canlı için ölümcül olsa da, küçük flamingo (lesser flamingo) için cennettir! Dünyadaki flamingoların %75'inden fazlası burada ürer (yaklaşık 1.5–2.5 milyon kuş). Flamingolar, alkali sudaki Spirulina alglerini yer – bu da tüylerini pembe yapar. Gölün kenarındaki tuz bataklıkları, yırtıcılardan koruma sağlar (yüksek pH yumurtaları ve yavruları korur). Bazen binlerce flamingo gölde pembe bir halı gibi görünür!
Volkanik Köken ve Sıcaklık
Yakındaki Ol Doinyo Lengai (Maasai dilinde "Tanrı'nın Dağı") aktif bir karbonatit volkanıdır – dünyanın tek aktif karbonatit volkanı. Lavları gümüş gibi akışkan ve soğuk (yaklaşık 500–600 °C). Volkanik sıcak su kaynakları gölü besler, bu da alkali mineralleri artırır. Göl suyu bazen 60 °C'ye ulaşır – yüzmek imkansız ve tehlikelidir (cildi yakar, içmek ölümcüldür).
Diğer İlginç Detaylar
Gölün suyu tuz ve soda bakımından çok zengindir (bazı yerlerde tuz tabakası 40 metre kalınlığa ulaşır).
Yağmur mevsiminde (Aralık–Mayıs) su seviyesi yükselir, kuru mevsimde çekilir ve tuz kabukları oluşur.
Yakın zamanda madencilik projeleri (soda çıkarma) tartışma yarattı ama flamingoları korumak için durduruldu.
Turizm için safari turları var ama göle yaklaşmak riskli – flamingo kolonilerini izlemek için ideal.
© Nick Brandt. Courtesy of Edwynn Houk Gallery, NY
Kısaca; Natron Gölü, güzel ama ölümcül bir yer, kırmızı renk, milyonlarca flamingo ve taşlaşmış hayvanlarla doğanın en ekstrem örneklerinden biri.
Yorumlar