Piriapus

Murat Durdu
11 Şub
2 dakikada okunur

Bereket Tanrısı

Priapus (ya da Türkçe'de Priapos veya Piriapus olarak yazılan), Yunan ve Roma mitolojisinde bir bereket tanrısıdır. Adı genellikle "Priapus" olarak geçer ve "Piriapus" muhtemelen bir yazım varyasyonu veya telaffuz farkıdır.

Kökeni ve Doğumu

Yerel bir Anadolu tanrısı olarak başladı; en önemli kült merkezi Lampsakos (bugünkü Lapseki, Çanakkale) idi. Burası onun doğduğu ve hakim olduğu yer olarak kabul edilir.

Genellikle Dionysos (şarap ve coşku tanrısı) ile Afrodit'in (aşk ve güzellik tanrıçası) oğlu olarak anlatılır. Bazı kaynaklarda babası Hermes, Zeus veya Pan olarak da geçer.

Doğum efsanesi ilginçtir. Afrodit hamileyken Hera (kıskançlıktan, Paris'in Afrodit'i en güzel seçmesine öfkelenerek) karnındaki bebeğe lanet eder. Sonuçta Priapus çok çirkin, kısa boylu, deforme bir figür olarak doğar ama devasa ve sürekli erekte bir penise sahip olur. Bu lanet, ironik şekilde onu bereket sembolü yapar ama aynı zamanda cinsel iktidarsızlık (ereksiyonu kalıcı ama işlevsel değil) lanetiyle lanetlenir.

Özellikleri ve Rolü

Bahçeler, bağlar, meyve-sebze bahçeleri, sürüler, arı kovanları, balıkçılar ve genel bereket/doğurganlık tanrısıdır.

En çarpıcı özelliği, İthyphallos (sürekli ereksiyon halindeki) devasa penisiyle tasvir edilir. Heykelleri genellikle bahçe girişlerine konur; hırsızları korkutmak, kötülükleri uzaklaştırmak ve bereket getirmek için.

Roma'da daha popüler oldu ve Mutunus Tutunus adıyla da tapınılırdı. Erotik sanat ve şiirlerde (özellikle Priapeia adlı müstehcen şiir koleksiyonu) sıkça yer alır. Halk tiyatrosunda komik, laubali bir karakter haline geldi.

İlginç Notlar

Tıp terimi priapizm (priapism – tıbbi olarak 4 saatten uzun süren ağrılı ereksiyon hali) doğrudan onun adından gelir, çünkü sürekli ereksiyonuyla özdeşleştirilir. Heykelleri genellikle küçük, çirkin bir adam olarak gösterilir ama penisi kendi boyu kadar büyük olur – bu kontrast bereketin abartılı, grotesk temsilidir.