Sterilizasyon

Kısırlaştırma

1907 yılında ABD'de Indiana eyaletinde zorunlu "sterilizasyon-kısırlaştırma" programı başlatıldı. Bu, dünyanın ilk öjenik temelli zorunlu sterilizasyon yasası olarak kabul edilir ve ülke çapında bir "program" olarak değil, eyalet bazında başlayan bir uygulama olarak gerçekleşti.

Sterilizasyon-Kısırlaştırma

1907 Indiana Yasası ve Kapsamı

Indiana Valisi J. Frank Hanly, 9 Mart 1907'de bazı kaynaklarda 12 Nisan olarak geçer yasayı onayladı.

Devlet kurumlarında (hapishane, akıl hastanesi, ıslah evleri vb.) bulunan şu kişiler zorunlu olarak kısırlaştırılacaktı.

• "Confirmed criminals" (tekrar eden suçlular),

• "Idiots" ve "imbeciles" (dönemin terminolojisiyle zihinsel engelliler, aptal ve geri zekâlı olarak sınıflandırılanlar),

• "Rapists" (tecavüzcüler).

Kurum yöneticileri, iki cerrah atayarak adayları inceleyip karar verebiliyordu.

Özellikle erkeklerde vazektomi (1900'lerin başından beri Indiana Reformatory'de Dr. Harry C. Sharp tarafından deneysel olarak uygulanmıştı, 1907'ye kadar 200+ vaka vardı).

Zihinsel engelliler de hedefte

Amaç; öjenik hareketine dayanıyordu. "Kötü" genlerin (suç, zihinsel engel, ahlaksızlık gibi özelliklerin kalıtsal olduğu varsayımıyla) toplumda yayılmasını önlemek, "insan ırkını iyileştirmek" ve sosyal sorunları (suç, yoksulluk, delilik) azaltmak.

Dönemin sözde ilericileri ve bazı bilim insanları tarafından desteklendi.

Neler Yapıldı ve Sonuçları

Yasanın yürürlüğe girmesinden kısa süre sonra bazı sterilizasyonlar yapıldı, ancak tam sayı belirsiz (1907-1909 arası sınırlı kaldı)

1909'da yeni vali Thomas R. Marshall uygulamayı durdurdu.

1921'de Indiana Yüksek Mahkemesi yasayı anayasaya aykırı ilan etti.

Bu yasa ülke çapında örnek oldu: 1909'dan itibaren Washington, California, Connecticut gibi eyaletler benzer yasalar çıkardı. 1927 Buck v. Bell Yüksek Mahkeme kararıyla (Virginia'da Carrie Buck vakası) zorunlu sterilizasyon anayasal kabul edildi.

"Three generations of imbeciles are enough" (üç nesil aptal yeter) sözü meşhur oldu.

ABD genelinde 1907-1970'ler arası 60.000-70.000 kişi çoğu zihinsel engelli kadınlar, yoksullar, azınlıklar, göçmenler zorla kısırlaştırıldı. California en çok kısırlaştırma yapan eyaletti (~20.000).

Nazi Almanyası bu Amerikan yasalarından esinlendi (1930'lar-1940'lar).

Bu program, bugünün bakışıyla insan hakları ihlali ve ırkçı/sözdebilimsel bir uygulama olarak görülüyor. Birçok eyalet (Virginia, Kuzey Carolina vb.) 2000'lerde resmi özür diledi ve bazıları tazminat ödedi.

Kısaca, 1907'de federal (ABD geneli) bir program yoktu, ama Indiana'da başlayan eyalet yasası, 20. yüzyılın en utanç verici öjenik uygulamalarının başlangıcı oldu.