top of page

Tanrıça Serket

  • Yazarın fotoğrafı: Murat Durdu
    Murat Durdu
  • 19 saat önce
  • 2 dakikada okunur

Mısır mitolojisinde tanrıça Serket (Selket / Serqet / Selkis), en eski tanrılardan biri olup akrep tanrıçası olarak bilinir. Adı Eski Mısır dilinde "gırtlağın / boğazın nefes almasını sağlayan" (Serket-hetyt) anlamına gelir; yani hem zehirli sokmalarda nefesi kesen hem de nefes almayı sağlayan ikili bir güce sahiptir.


Tanrıça Serket'in Ana Özellikleri ve Rolü


  • Zehirli yaratıkların (özellikle akrep, yılan ve örümcek) tanrıçasıdır.

  • Hem zehir gönderir (cezalandırır) hem de zehirli sokma ve ısırıklardan korur, şifa verir.

  • Doğum yapan kadınları, çocukları ve hamileleri zehirli hayvanlardan koruyan koruyucu bir tanrıçadır.

  • Büyü, tıbbî şifa ve sihirle yakından ilişkilidir; zehirli sokmalara karşı özel dualar ve büyüler onunla bağlantılıdır.

  • Ölüler dünyasında da rol oynar: Mumyalama işleminde iç organları koruyan dört tanrıçadan biridir (genellikle Qebehsenuef'in koruyucusu olarak kanopik kavanozlarla ilişkilendirilir).

  • Genellikle başında akrep bulunan bir kadın olarak tasvir edilir (kuyruğu kaldırmış halde). Bazen ellerinde ankh (hayat haçı) ve was asası tutar.


Serket'in Altın Heykeli
Serket'in Altın Heykeli
  • Tutankhamun'un mezarından çıkan ünlü altın heykelciğiyle modern dünyada da çok tanınır hale gelmiştir.


Mitlerde İsis ve Nephthys ile sıkça birlikte anılır. Özellikle İsis'in bebek Horus'u zehirli yaratıklardan korurken Serket'in yardımcı olduğu anlatılır. Bazı versiyonlarda Horus'u zehirleyen yılanı durdurmak için Ra'nın güneş teknesini durdurmasını sağlayan tanrıça olarak geçer.


"Monoloğu" var mı?


Antik Mısır metinlerinde Serket'e ait uzun bir "monolog" şeklinde tek bir konuşma yoktur; ancak mezar yazıtlarında ve büyü metinlerinde onun ağzından kısa ifadeler / selamlamalar bulunur.


En bilinen ve sık alıntılanan monolog benzeri ifade, Kraliçe Nefertari'nin mezarından (Yeni Krallık dönemi) gelir:


"Ben Serket'im, göğün hanımı ve bütün tanrıların hanımı. Sana geldim, ey kralın büyük eşi, İki Ülke'nin hanımı, Yukarı ve Aşağı Mısır'ın hanımı, Mut'un sevdiği Nefertari..."

(Bu, öbür dünyaya geçişte kraliçeyi karşılayan ve onu koruduğunu belirten bir selamlama / koruyucu formüldür.)


Bazı büyü metinlerinde (özellikle zehirli sokmalara karşı okunan tılsımlı metinlerde) Serket'in ağzından hikâye anlatan bölümler vardır; Geraldine Pinch gibi araştırmacılar bunları "Serket'in monoloğu" olarak nitelendirmiştir. Bunlar genellikle İsis-Horus hikâyesini anlatan sağaltım (tedavi) büyüsünün parçasıdır, ama tam bir tiyatro monoloğu gibi uzun ve dramatik değildir.


Kısaca; Serket hem ölümcül zehrin hem de şifanın tanrıçasıdır; Mısır'da akrep korkusunun en güçlü panzehiri olarak görülmüştür.

Yorumlar


bottom of page