Yassı Solucan

Murat Durdu
24 Şub
2 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 25 Şub

Planarya yassı solucanları

Planarya yassı solucanları (genellikle sadece planarya olarak anılır), Platyhelminthes (yassı solucanlar) şubesine ait, Tricladida takımındaki serbest yaşayan küçük yassı solucanlardır.

Bu minik, yumuşak vücutlu canlılar, olağanüstü rejenerasyon (yenilenme) yetenekleriyle ünlüdür ve bu yüzden gelişim biyolojisi ile kök hücre araştırmalarında sıkça kullanılan model organizmalardır.

Temel Özellikleri

Genellikle birkaç milimetre ile birkaç santimetre uzunluğundadırlar; yassı, şerit gibi bir vücut yapısına sahiptirler. Baş kısmı üçgen veya ok şeklinde olup iki basit göz lekesi (ocelli) taşır; bunlar ışığı ve karanlığı algılar. Birçok türde başın kenarlarında kulakçık benzeri duyusal çıkıntılar (auricles) bulunur.

Çoğu tatlı sularda (dere, göl, akarsu) yaşar; yüzeylerde silli hareketle kayarak ilerler. Bazı türleri denizel veya karasal olabilir.

Siller ve kas hareketleriyle zarifçe kayarlar. Etçil veya leş yiyicidirler; kaslı bir farinks (hortum benzeri yapı) ile küçük omurgasızları veya organik artıkları emerler.

Süper Güç: Rejenerasyon

Planaryalar inanılmaz bir yeteneğe sahiptir: Vücutlarının çok küçük bir parçasından (bazı türlerde orijinal vücudun 1/279’u kadar) bile tamamen yeni bir birey oluşturabilirler.

Planaryalar kesildiklerinde dahi yeniden ürüyorlar

İkiye kesildiğinde baş kısmı yeni bir kuyruk, kuyruk kısmı ise yeni bir baş büyütür. Bu yetenek, vücutlarında bol miktarda bulunan neoblast adlı yetişkin kök hücrelerden gelir (vücut hücrelerinin %20-30’u neoblasttır). Bu hücreler her türlü dokuya dönüşebilir.

Klasik bir rejenerasyon sürecinde; başın yeniden büyümesi, bu süreçte yara iyileşmesi, kök hücre aktivasyonu, baş-kuyruk kutuplaşması ve organ yeniden oluşumu gerçekleşir.

Merkezi bir beyinleri yoktur; basit merdiven benzeri bir sinir sistemiyle çalışırlar.