Ahşaptan uçak

Airspeed Horsa ve Waco CG-4 (İngilizler tarafından Hadrian olarak da adlandırılır), II. Dünya Savaşı'nda Müttefiklerin en önemli askeri planör (glider) modelleridir. Her ikisi de motoru olmayan, çekici uçaklar (genellikle C-47 Dakota / Skytrain) tarafından havalanan ve hava indirme operasyonlarında asker, teçhizat ve hafif araç taşıyan planörlerdir.

Airspeed Horsa

• Airspeed Horsa (AS.51 / AS.58)

  
  

Ülke: İngiltere (Airspeed Ltd. tarafından geliştirildi ve üretildi)

İlk uçuş: 12 Eylül 1941

Üretim sayısı: Yaklaşık 3.800–5.000 adet (farklı kaynaklarda değişir)

Boyutlar:

Uzunluk: 67 ft (≈20.4 m)

Kanat açıklığı: 88 ft (≈26.8 m)

Yükseklik: ≈19.5–20 ft (≈6 m)

Boş ağırlık: ≈8.370 lb (≈3.800 kg)

Maksimum kalkış ağırlığı: ≈15.250–15.750 lb (≈6.900–7.140 kg)

Kapasite: 2 pilot + 25–30 tam teçhizatlı asker (genellikle 28 standart)

Alternatif yük: 1 Jeep + mürettebat, 6-pounder anti-tank topu, hafif howitzer veya 2 adet ¼ ton araç

Özellikler:

Neredeyse tamamen ahşap konstrüksiyon (metal çok az kullanıldı, "dünyanın en ahşap uçağı" diye anılır)

Mark I: Yan kapıdan yükleme

Mark II: Burun menteşeli (hinged nose) → araçlar doğrudan önünden yüklenir/çıkarılır, zemin güçlendirilmiş

Çok manevra kabiliyetli ve dayanıklı kabul edilir

Çekme hızı: 150–160 mph, süzülme hızı ≈100 mph

Kullanıldığı önemli operasyonlar: Sicilya Çıkarması, Normandiya (D-Day), Market Garden (Arnhem), Ren Nehri geçişi

Horsa, daha büyük ve daha ağır yük taşıma kapasitesine sahipti; bu yüzden bazı ABD birimleri bile Horsa kullandı.

Waco CG-4A (Hadrian)

• Waco CG-4A (Hadrian)

  
  

Ülke: ABD (Waco Aircraft Company tasarımı)

İlk uçuş: 1942 başları

Üretim sayısı: 13.903 adet (savaşın en çok üretilen planörü)

Uzunluk: 48 ft 8 in (≈14.8 m)

Kanat açıklığı: 83 ft 8 in (≈25.5 m)

Yükseklik: ≈15 ft 4 in (≈4.7 m)

Boş ağırlık: ≈3.900 lb (≈1.770 kg)

Maksimum kalkış ağırlığı: 7.500 lb (≈3.400 kg) – acil durumlarda 9.000 lb'ye kadar

Kapasite:2 pilot + 13 asker

Alternatif yük: 1 Jeep + 4 asker, 75 mm howitzer + mürettebat + mühimmat, veya sedye taşıma

Özellikler:

Ahşap + çelik tüp iskelet + kumaş kaplama

Burun yukarı kalkar → yükleme/çıkarma çok hızlı

Daha küçük ve hafif olduğu için dar alanlara iniş yapabilir

Çekme hızı: 150 mph, süzülme hızı ≈72–73 mph

Kullanıldığı önemli operasyonlar: Sicilya, Normandiya (D-Day), Market Garden, Dragoon Harekâtı, Burma ve Pasifik'teki bazı operasyonlar

Özetle Horsa, daha büyük, daha ağır yük taşıyan İngiliz planörü (özellikle araç ve top için ideal), CG-4 ise daha hafif, daha seri üretilebilir, dar arazilere inebilen Amerikan planörü (sayıca çok daha fazlaydı)

Her ikisi de hava indirme harekâtlarının vazgeçilmez unsurlarıydı ve pilotları için oldukça riskliydi (motor yok, savunmasız, sert iniş). D-Day ve Market Garden gibi operasyonlarda binlercesi kullanıldı.