top of page

Asker olarak ölmeyi istemek

  • Yazarın fotoğrafı: Murat Durdu
    Murat Durdu
  • 17 Nis
  • 2 dakikada okunur

Amiral Erich Raeder (tam adı Erich Johann Albert Raeder), Nazi Almanyası'nın Kriegsmarine (Alman Donanması) komutanıydı ve II. Dünya Savaşı'nın ilk yarısında en üst düzey deniz subayı olarak görev yaptı.


Hayatı ve Kariyeri


Doğum ve erken kariyer: 24 Nisan 1876'da Wandsbek (Hamburg yakınları) doğdu. Babası okul müdürüydü. 1894'te Imperial Alman Donanması'na katıldı.


I. Dünya Savaşı: Hızla yükseldi, 1912'de Franz von Hipper'in kurmay başkanı oldu. Savaşta kruvazör filosunda görev aldı.


Savaş arası dönem: Versailles Antlaşması kısıtlamalarına rağmen donanmayı gizlice modernize etti. 1928'de Donanma Komutanı (Chef der Marineleitung) oldu.


Nazi dönemi: Adolf Hitler'in yükselişini destekledi (donanma için faydalı gördü). 1935'te Oberbefehlshaber der Kriegsmarine (Donanma Başkomutanı) oldu. 1939'da Hitler tarafından Großadmiral (Büyük Amiral) rütbesine terfi ettirildi – bu rütbe Tirpitz'ten sonra ilk kez verildi.


Savaş sırasındaki rolü


Norveç ve Danimarka işgalini (Weserübung Harekâtı, 1940) ilk öneren ve planlayan kişiydi bunu "önleyici saldırı" olarak savundu. Denizaltı savaşı (U-Bot) ve yüzey filosu (büyük gemiler) inşasını savundu. Hitler'le stratejik konularda anlaşmazlıklar yaşadı (Akdeniz'e odaklanmayı önerdi, Barbarossa'yı eleştirdi).


1943'te Hitler'le büyük çatışma sonrası, kuzey denizindeki yenilgiler ve büyük gemilerin kaderi yüzünden istifa etti. Yerine Karl Dönitz geçti. Savaş sonrası Nürnberg Mahkemeleri'nde (Uluslararası Askeri Tribunal) yargılandı. Suçlamalar:


  • Barışa karşı komplo (Count 1),

  • Saldırı savaşı planlama ve yürütme (Count 2),

  • Savaş suçları (Count 3 – sınırsız denizaltı savaşı ve Commando Order'ı uygulama).


Nuremberg Askeri Mahkemesinden görünüm
Nuremberg Askeri Mahkemesinden görünüm

Mahkeme ve Talebi


Hapiste yatmak yerine asker olarak ölmek düşüncesiyle idamını istedi.


Nürnberg'de müebbet hapis cezasına çarptırıldı (1946 sonu). Dönitz ise 10 yıl aldı.

Cezası açıklandıktan sonra (Ekim 1946), Raeder idam cezasına çevrilmesini talep etti. "Hapiste çürüme" yerine "askerî bir ölüm" (soldierly death / kurşuna dizilme) istedi.


Kendisi ve 10 eski Alman amirali tarafından imzalanan bir dilekçe ile Allied Control Council'a başvurdu. "Asker onuru" açısından ömür boyu hapis yerine idamı tercih ettiğini belirtti. Talep reddedildi çünkü mahkeme tüzüğünde ceza artırılamıyordu. Raeder Spandau Hapishanesi'nde tutuldu, sağlık sorunları (kalp, yaşlılık) nedeniyle 1955'te serbest bırakıldı. 6 Kasım 1960'ta Kiel'de öldü (84 yaşında).


Raeder, Nürnberg'de yargılanan en yüksek rütbeli deniz subayıydı ve donanmanın yeniden inşasındaki rolüyle tanınır. Bazıları cezasını "fazla ağır" bulsa da resmi olarak savaş suçlusu sayıldı.


Yorumlar


bottom of page