Banka soygunu

2005 yılında gerçekleşen Fortaleza Banco Central soygunu (veya Brezilya Merkez Bankası Fortaleza şubesi soygunu) tarihin en büyük ve en planlı banka soygunlarından biri olarak kabul edilmektedir.

Soygunun Detayları

• Tarih: 6 Ağustos 2005 gecesi (hafta sonu, banka kapalıyken) – keşfedilme ise 8 Ağustos Pazartesi sabahı.

• Yer: Brezilya Merkez Bankası (Banco Central do Brasil) Fortaleza şubesi, Ceará eyaleti.

• Çalınan miktar: Yaklaşık 164-165 milyon Brezilya Reali (o dönemki kurla ~70-75 milyon ABD Doları). Bu para tamamen R$50 banknotlarından oluşuyordu ve yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaydı.

Tünel Kazılan mesafe

• Yöntem: Soyguncular, bankaya yakın bir ev kiralayıp "Grama Sintética" (sentetik çim/ peyzaj şirketi) adı altında sahte bir işletme kurdular. Üç ay boyunca (Mayıs-Ağustos 2005) yaklaşık 78-80 metre uzunluğunda profesyonel bir tünel kazdılar.

• Tünel: Ahşap destekli, elektrik aydınlatmalı, klima sistemli ve çökmeye karşı güçlendirilmişti (Fortaleza’nın kumlu toprağı kazmayı kolaylaştırıyordu).

• Toprak çıkarma: Komşular günde torbalarla toprak taşındığını gördü ama bunu peyzaj işine yordu.

• İçeri giriş: Beton zemini (1,1 metre kalınlıkta) delerek vault’a (kasa dairesine) ulaştılar. Alarmı tetiklemediler, kameraları engellediler (birisi empile forklifle kapatıldı). Bankada içerdeki kamera sadece izliyor, kayıt yapmıyordu.

Soygun İçin açılan Tünel

Soygun sırasında şiddet kullanılmadı, bu yüzden teknik olarak "furto" (hırsızlık) olarak sınıflandırıldı.

Sonrası ve Araştırma

Birçok kişi (tahmini 25-40 arası) dahil oldu, içerde bilgi sağlayan bir banka çalışanı da vardı.

Paranın büyük kısmı izi sürülemez nitelikteydi çünkü seri numarası olmayan dolaşımdaki eski banknotlardı. Yıllar içinde 100’den fazla kişi tutuklandı, bazıları 120+ kişiyle ilgili soruşturma yapıldı. Yaklaşık 30-60 milyon Reali geri alındı (satılan mallar ve ele geçirilen para yoluyla).

Bankaya Giriş Deliği

Soygundan sonra bazı şüpheliler kaçırıldı, fidye ödendi ama öldürüldü (örneğin finansörlerden biri). Cinayetler, polis bağlantıları bile gündeme geldi. 2025’te 20. yıl dönümü kutlandı ve hâlâ bazı failler bulunamadı, para büyük ölçüde kayıp.

Medyada Yeri

Bu olay o kadar sinematik ki Netflix’te "3 Toneladas: Assalto ao Banco Central" (İngilizce: "Heist: The Great Robbery of Brazil's Central Bank") belgesel serisi var (2022).

Assalto ao Banco Central (2011) adlı Brezilya filmi de bu olaydan esinlenildi. Gerçekten film gibi bir soygun.