Belçika daki Türk Köyü

Murat Durdu
31 Oca
2 dakikada okunur

Faymonville

(Valonca: Faimonveye, Almanca: Außenborn)

Belçika'nın Liège eyaletinde, Waimes belediyesine bağlı küçük bir köydür. Ardenler bölgesinde, Almanya sınırına çok yakın, dağlık ve ormanlık bir alanda yer alır. Yaklaşık 900-1000 nüfusu vardır ve resmi olarak hiçbir etnik Türk yaşamaz (Belçika'daki yaklaşık 300 bin Türk'ten hiçbiri burada yerleşik değildir). Buna rağmen köy, yüzyıllardır "Türk köyü" (Les Turcs / Turkish village) olarak anılır ve sakinleri kendilerini gururla "Türk" diye tanımlar.

Köyün "Türk" Hikayesinin Kökeni

(Efsaneler ve Rivayetler)

Kesin bir tarihi belge olmamakla birlikte, bu lakabın kökeni Orta Çağ ve Erken Modern Dönem'e (özellikle 16.-17. yüzyıllara) dayanan birkaç halk efsanesine dayanır. En yaygın anlatılar şöyledir:

En popüler rivayet (vergi reddi hikayesi)

Köy, tarihsel olarak Lüksemburg Dükalığı'na bağlıydı. Komşu bölgeler (Stavelot-Malmedy Prensliği gibi) Osmanlı İmparatorluğu'na karşı savaşmak veya Haçlı seferlerini finanse etmek için kilise tarafından toplanan vergileri (ondalık veya savaş vergisi) ödemek zorundaydı.

Faymonville halkı bu vergiyi ödemeyi reddetti (çünkü kendi dükalıklarına bağlı olduklarını ve ek vergi vermek istemediklerini düşündüler). Komşu köyler ve kasabalar (Waimes, Malmedy vb.) onları alaycı şekilde "Türkler" diye damgaladı – çünkü o dönemde "Türk" kelimesi Avrupa'da "kâfir, Hristiyan olmayan, Osmanlı yanlısı" anlamında hakaret olarak kullanılıyordu. Zamanla bu hakaret, köy halkı tarafından ironik bir şekilde sahiplenildi ve gurur kaynağı haline geldi.

Haçlı Seferleri versiyonu

Bazı anlatılarda (12.-13. yüzyıl veya daha erken), köy halkının Haçlı Seferleri'ne asker veya destek göndermeyi reddettiği, bu yüzden "Türk tarafını tuttukları" söylenerek "Türk" lakabı takıldığı belirtilir.

Daha eski efsaneler

Bir rivayete göre 8. yüzyılda (716'daki Amblève Savaşı'nda) Hristiyanlara karşı "Türkler"e (o dönemdeki Müslüman güçlere) sempati duydukları iddia edilir – ancak bu tarihsel olarak zayıf ve daha çok folklorik bir hikayedir.

Bu lakap başlangıçta aşağılayıcı olsa da, Faymonville sakinleri bunu tersine çevirdi: Ay-yıldız sembolünü benimsediler, binalara hilal-yıldız koydular ve gelenek haline getirdiler.

Türk'süz Türk Köyü, Faymonville, Belçika

Günümüzdeki Durum ve Kutlamalar

Köyde neredeyse her resmi kurumun adı "Türk"le başlar: RFC Turkania futbol kulübü, kültür merkezi, gençlik grubu "Les Jeunes Turcs Réunis" vb.
Resmi binalarda ve tabelalarda ay-yıldız bulunur.
Her yıl şubat ayında (genellikle karnaval döneminde) "Türk Karnavalı" düzenlenir: Köylüler Türk bayrakları taşır, Türk kostümleri giyer, mehter marşı benzeri müzik çalar, "Türk kanı" adlı yerel bir içki içilir. Bu festival Belçika, Hollanda, Almanya ve Türkiye'den gelen Türkleri de çeker; hatta Türk büyükelçisi ve TV ekipleri katılır.

II. Dünya Savaşı'nda Alman işgalcilerin köydeki Türk bayraklarını görünce "Türk köyü" sanıp daha az zarar verdiği yönünde halk arasında anlatılan bir anekdot da vardır (ancak bu da efsanevi niteliktedir).

Kısacası, Faymonville'nin hikayesi etnik bir bağdan değil, tarihsel bir vergi/itaatsizlik protestosundan ve bunu gururlu bir kimliğe dönüştürmekten doğan benzersiz bir kültürel fenomendir. Avrupa'nın ortasında, kan bağı olmadan "Türk" olmayı seçen bir köy olarak ilgi çeker ve Türk-Belçika dostluğunun sembolik bir örneği haline gelmiştir.