Bir Savaş Taktiği: Domuz çığlığı
- Murat Durdu
- 17 Şub
- 1 dakikada okunur
Antik Roma döneminde "çığlık atan domuzlar" (squealing pigs) gerçekten bir tür psikolojik/anti-hayvan silahı olarak kullanıldı. Ama bu tam bir "silah" olmaktan ziyade, savaş fillerine karşı pratik bir karşı-tedbirdi.
Nasıl ve neden kullanıldı?
Özellikle Pliny the Elder ve Aelianus gibi Romalı yazarları içeren antik kaynaklara göre filler, domuzların çıkardığı tiz, yüksek perdeli çığlık sesinden aşırı derecede korkuyordu. Bu ses filleri paniğe sürüklüyor, kontrolsüzce kaçmalarına ve çoğu zaman kendi ordularını ayaklar altında ezmelerine yol açıyordu.
En bilinen örnek
MÖ 275'te Beneventum Savaşı'nda veya bazı kaynaklarda Pyrrhus ile yapılan çarpışmalarda Romalılar, Epirus Kralı Pyrrhus'un savaş fillerine karşı bu yöntemi kullandı.
Domuzlar ya serbest bırakılıyor ya da daha etkili olsun diye reçine, katran veya yanıcı maddelerle kaplanıp ateşe veriliyordu. Yanan ve acı içinde çığlık atan domuzlar fillerin üzerine sürülüyordu, filler dehşete kapılıp kaçıyor, kendi askerlerini çiğniyordu.
Bu taktik sadece Romalılara özgü değildi; daha önce Yunanlılar (Megara kuşatmasında) benzer şekilde kullandı. Daha sonra Bizans döneminde M.S. 544 yılında Edessa savunmasında, surdan bir domuz sallandırılıp çığlık attırılarak Pers filler korkutuldu.
Gerçek mi, efsane mi?
Birinci el kaynaklarda (Pliny, Aelian) sadece çığlık kısmı kesin geçiyor. Yanan domuz kısmı biraz daha tartışmalı; bazı tarihçiler bunu abartılı veya nadir bir uygulama olarak görüyor, ama antik yazarlar tarafından kaydedilmiş (örneğin Aelianus'un aktardığı Megara olayı).
Sonraki dönemlerde filler eğitilirken yanlarında domuz bulundurularak bu korku filler sese alıştırılmak suretiyle önlenmeye çalışılmış, hatta Gonatas döneminde fil-domuz beraberliği gösteren Roma sikkeleri bile basılmıştır.
Antik Roma'da (ve Hellenistik dönemde) domuzların çığlığı savaş fillerine karşı etkili bir "yumuşak silah" olarak gerçekten kullanıldı. Ateşli versiyonu da kaynaklarda geçiyor ama en temel mekanizma ses korkusuydu. Çok garip ama tarihsel olarak belgelenmiş bir taktik.
Yorumlar