Hayatta kalma mücadelesi

1845 yılında başlayan Sir John Franklin'ın Kuzeybatı Geçidi (Northwest Passage) keşif seferi sırasında, İngiliz Kraliyet Donanması'na ait HMS Erebus ve HMS Terror gemilerindeki 129 kişilik mürettebat (asker/denizci) Arctic buzullarda mahsur kaldı ve sonunda korkunç bir trajedi yaşandı.

Sir John Franklin

Zorunlu Yamyamlık

Bazıları kannibalizm (birbirini yeme) yapmak zorunda kaldı.Bu olay Franklin Seferi (Franklin Expedition) olarak bilinir ve tarihin en ünlü kayıp keşiflerinden biridir. İşte detaylar:

Ne Oldu?

1845'te İngiltere'den yola çıktılar. Amaç, Kuzey Amerika'nın kuzeyinden Atlantik'ten Pasifik'e geçiş rotasını bulmaktı.

Gemiler Victoria Adası yakınlarında buzda sıkışıp kaldı (1846-1847 kışında).

Sir John Franklin ve birçok kişi muhtemelen kurşun zehirlenmesi, iskorbüt, zatürre, tüberküloz ve açlık nedeeniyle erken öldü.

1848'de kalan mürettebat gemileri terk edip, karaya çıkarak güneye (Back River yönüne) yürüyüşe geçti – yaklaşık 105 kişi. Hiçbiri hayatta kalmadı; hepsi 1848-1849 civarında öldü.

Yamyamlık (Kannibalizm) Kanıtları

1850'lerde yerel Inuit halkı (Eskimo) İngiliz kâşif John Rae'ye anlattı: Ölen denizcilerin cesetleri üzerinde kesik izleri gördüklerini, bazılarının etinin kesilip yenildiğini, kemiklerin kırılıp iliğinin emildiğini söyledi. Bu haberler Viktorya dönemi İngiltere'de büyük şok yarattı (kannibalizm iddiaları utanç vericiydi).

Modern bilimsel kanıtlar

(1980'ler-1990'lar ve sonrası kazılar):

King William Adası ve çevresinde bulunan kemiklerde bıçak kesikleri, et sıyırma izleri ve "pot polish"-kemiklerin kaynatılıp iliğin çıkarıldığına dair izler bulundu. Yaklaşık %25-30 kemikte bu işaretler var.

2024'te DNA analiziyle bir subay (HMS Erebus kaptanı James Fitzjames) kemikleri tanımlandı ve çene kemiğinde kannibalizm kesik izleri tespit edildi.

Bu, "survival cannibalism" (hayatta kalma kannibalizmi) – yani ölülerin etini yemek, canlıyı öldürmek değildi. Açlık, soğuk ve hastalık yüzünden son çareydi ama acıları sadece uzattı.

Neden Bu Kadar Ünlü?

Gemiler 2014-2016'da bulundu (Erebus ve Terror enkazı).

Kitaplar (Dan Simmons'ın The Terror romanı), diziler (AMC'nin The Terror serisi) ve belgesellerle popülerleşti.

Konserve kutulardan kurşun zehirlenmesi ve yetersiz hazırlık gibi faktörler tartışılıyor.

Özetle; 1845 Franklin Seferi'nde İngiliz denizciler Arctic buzullarda mahsur kalınca, bazıları birbirinin etini yemek zorunda kaldı. Bu, bilimsel olarak kanıtlanmış bir trajedi ve "korkaklık" veya "vahşet" değil, aşırı açlık ve çaresizliğin sonucuydu.