İkiz birey deneyleri

Josef Mengele'nin ikiz deneyleri, Nazi Almanyası'nın en korkunç ve insanlık dışı tıbbi suçlarından biridir.

Mengele, "Ölüm Meleği" (Angel of Death) lakabıyla anılan SS doktoru, 1943-1945 yılları arasında Auschwitz-Birkenau toplama kampında başta Yahudi ve Roman (Çingene) kökenli ikiz çocuklar üzerinde sözde "bilimsel" deneyler yaptı.

Neden İkizler?

Mengele, Frankfurt'taki genetik ve ırk hijyeni enstitüsünde (Kaiser Wilhelm Enstitüsü) asistanlık yapmış biriydi. Nazilerin eugenics (ırk ıslahı) ve genetik teorilerine göre ikizler, özellikle tek yumurta ikizleri, kalıtım (genetik) sırlarını çözmek için ideal deneklerdi. Amaçları:

• Tek yumurta (aynı genetik) ile çift yumurta ikizlerini karşılaştırmak

• Genetik hastalıkların kökenini anlamak

• "Üstün Aryan ırkı" güçlendirecek genetik sırları ortaya çıkarmak (örneğin göz rengi, hastalık direnci vs.)

• Nazilerin ırk teorisini "bilimsel" olarak doğrulamak

  
  

Gerçekte bunlar pseudobilim (sahte bilim) idi ve deneylerin çoğu acımasız, gereksiz ve ölümcüldü.

Deneylerin İçeriği

(Hayatta kalanların ve tarihi kayıtların anlattıkları)

Seçim rampasında trenlerden inenler arasından ikiz çocuklar hemen ayrılırdı. Mengele bizzat rampada "Zwillinge!" (İkizler!) diye bağırır, onları özel barakalara (Zwillingslager) gönderirdi. Aileler genellikle gaz odasına yollanırken ikizler "yaşatılırdı" (ama sadece deney için).

İlk aşama: Detaylı ölçümler, fotoğraflar, alçı kalıplar (çene, diş), parmak/ayak izleri, kan testleri, göz renkleri incelenirdi.

Acı verici müdahaleler

• Kan nakli (bir ikizden diğerine, genellikle ölümcül reaksiyonlar)

• Göz rengi değiştirme denemeleri (kimyasal enjeksiyonlar, körlük veya ölümle sonuçlanırdı)

• Organ nakli veya cerrahi deneyler (bir ikizin organını diğerine nakletme girişimleri)

• Enfeksiyon hastalıkları bulaştırma (tifüs, tüberküloz vs.)

• Ameliyatlar (anestezi olmadan organ çıkarma, amputasyon)

  
  

Bir ikiz öldüğünde diğeri hemen öldürülürdü (fenol enjeksiyonuyla kalp durması) ki otopsi ile organlar karşılaştırılabilsin.

Çocuklar genellikle 3-14 yaş arasındaydı; bazı bebek ikizler bile vardı. Yaklaşık 3000 ikiz denek alındı, bunlardan sadece 150-200 kadarı kurtuldu (çoğu deney sonunda veya kampın kurtuluşunda).

Sonuç ve Etki

Deneyler tamamen işe yaramaz ve bilim dışıydı; hiçbir tıbbi ilerleme sağlamadı.

Mengele, savaş sonunda kaçtı, Arjantin, Paraguay ve Brezilya'da saklandı; 1979'da Brezilya'da boğuldu (kimliği 1985'te doğrulandı). Hiç yargılanmadı.

Hayatta kalan ikizlerden bazıları (Eva Mozes Kor, Miriam Mozes gibi) sonradan tanıklık etti, kitaplar yazdı ve affetme/hatırlama çalışmaları yaptı (örneğin CANDLES Müzesi).

Bu deneyler, Nürnberg Doktorlar Davası'nda (1946-47) Nazi tıbbi suçlarının en çarpıcı örneklerinden biri olarak ele alındı ve modern tıbbi etik kurallarının (Helsinki Deklarasyonu, informed consent) temelini oluşturdu.