İki Başkanlı Devlet
- Murat Durdu
- 20 Şub
- 1 dakikada okunur
Andorra yaklaşık 700 yıldan (tam olarak 748 yıldır) beri iki ayrı lider (Co-Prensler) tarafından yönetiliyor. Bu, dünyanın en eski ve en ilginç devlet sistemlerinden biridir.
Kısa Tarihçe
Başlangıç: 1278 yılında Paréages (Pareatges) anlaşmaları imzalandı. Bu anlaşmalar, Andorra'nın egemenliğinin paylaşılmasını sağladı.
Bir taraf: Urgell Piskoposu (İspanya'daki La Seu d'Urgell Piskoposu) – bu unvan o zamandan beri kesintisiz devam ediyor.
Diğer taraf: Foix Kontu (Fransa'daki bir soylu) – bu unvan zamanla miras yoluyla değişti:
Foix Kontları, Navarre Kralları, Fransa Kralları (özellikle 1607'de IV. Henri'nin fermanıyla Fransa devlet başkanı olarak sabitlendi).
Fransa Devrimi sonrası (1792'den itibaren) Fransa Cumhurbaşkanları bu unvanı devraldı.
1278'den bugüne (2026 itibarıyla) 748 yıl boyunca bu diarşi (ikili monarşi) sistemi devam ediyor. Andorra, 1993'te kabul edilen anayasasıyla modern parlamenter demokrasiye geçti ama Co-Prensler hâlâ sembolik devlet başkanı olarak kaldı, gerçek yürütme gücü Başbakan'dadır.
Güncel Co-Prensler (2026 itibarıyla)
Episkopal Co-Prens (dini taraf): Urgell Piskoposu Josep-Lluís Serrano Pentinat (31 Mayıs 2025'ten beri).
Fransız Co-Prens (laik taraf): Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron (14 Mayıs 2017'den beri).
İlginç Notlar
Andorra, Charlemagne dönemine (9. yüzyıl) dayanan geleneklere sahip ama resmi "kuruluş" 1278'deki anlaşmayla kabul ediliyor.
1978'de 700. yıl kutlamaları yapıldı, Time dergisi bile haber yapmıştı: iki Co-Prens ilk kez Andorra topraklarında buluştu.
Sistem, Orta Çağ'dan kalma bir "condominium" (ortak egemenlik) örneği ve hâlâ çalışıyor. Andorra bu sayede Fransa ve İspanya arasında tampon devlet olarak bağımsızlığını korudu.
Gerçek güç Co-Prenslerde değil; yasaları onaylarlar ama günlük yönetimi Parlamento ve Başbakan yapar.
Yorumlar