Kayık işkencesi, scaphism

Scaphism (Türkçe'de bazen "skafizm" ya da "kayık işkencesi" olarak da geçer), tarihin en korkunç ve yavaş infaz yöntemlerinden biri olarak bilinen antik bir idam/işkence tekniğidir.

Skafizm

Adı Yunanca skáphē kelimesinden gelir ve "tekne", "kayık" ya da "oyulmuş kap" anlamına gelir.

Nasıl Uygulanırdı?

Yöntem adım adım şöyle işlerdi Plutarkhos'un Artaxerxes biyografisindeki tasvirine göre bu yöntem adım adım şöyle işlerdi;

• Mahkûm çıplak olarak sırtüstü yatırılır.

• İki adet küçük tekne/kayık (veya oyulmuş kütük) kullanılır; biri altına, diğeri üstüne ters gelecek şekilde yerleştirilir ve birbirine sıkıca bağlanır/çivilenir.

• Bu iki tekne arasında mahkûmun sadece kafası, elleri ve ayakları dışarıda kalır; vücudunun geri kalanı tamamen kapalı kalır.

• Mahkûma zorla süt ve bal karışımı içirilir. Ayrıca yüzüne, vücuduna (özellikle dışarıda kalan kısımlara ve açık alanlara) bol miktarda bal ve süt dökülür/sürülür.

• Tekne(ler) bataklık, durgun su veya böceklerin çok olduğu bir alana bırakılır (genellikle güneş altında).

Zamanla:

• Bal ve süt karışımı, vücut atıkları, ishal ve dışkı, tatlı/kirli koku, sinek, böcek, kurtçuk, karınca vb. haşereler vücuda üşüşür.

• Böcekler açık yaralardan, gözlerden, burundan, ağızdan, anüs ve genital bölgeden içeri girer, etleri yer.

• Mahkûm sürekli beslenmeye zorlanır (yemek vermeyi reddederse gözlerine iğne batırarak zorlanır) ki çürüme ve böceklenme süreci uzasın.

• Ölüm genellikle günler hatta haftalar sonra (örnekte 17 gün) gangren, enfeksiyon, zehirlenme ve yorgunluktan gelir.

Skafizm

Bu yöntem özellikle yavaş ve dayanılmaz bir acı vermesiyle korkunçtur; amaç infazdan çok uzun süreli işkence ve caydırıcılıktır.

Ne Zaman ve Nerede Uygulanırdı?

Antik Pers İmparatorluğu (Ahameniş İmparatorluğu) kökenli olduğu kabul edilir.

En bilinen örnek MÖ 401 civarı, II. Artaxerxes (Artaxerxes II Mnemon) döneminde yaşanmıştır.

Bir asker (Mithridates), kralın kardeşi Cyrus the Younger'ı kendisinin öldürdüğünü iddia edince, kralın emriyle bu cezaya çarptırılmıştır (17 gün dayanmış).

Tek kaynak büyük ölçüde Yunanlı tarihçi Plutarkhos'un Artaxerxes biyografisidir; o da bunu Ktesias'tan (Pers sarayında doktorluk yapmış bir Yunan) aldığını söyler.

Ktesias'ın abartılı ve hikâye uydurmaya meyilli bir yazar olduğu bilinir. Bu yüzden modern tarihçilerin bir kısmı bu işkence yönteminin gerçekten yaygın bir Pers yöntemi mi olduğu, yoksa Yunanlıların Persleri "barbar" göstermek için abarttığı bir propaganda hikâyesi mi olduğu konusunda şüpheci yaklaşır.

Pers kaynaklarında doğrudan doğrulanmış bir kayıt yoktur; dolayısıyla bazı akademisyenler bunu "gerçekleşmiş olabilir ama muhtemelen tek seferlik veya efsanevi" olarak değerlendirir.

Kısacası bu işkence yöntemi, tarihin en mide bulandırıcı infaz yöntemlerinden biri olarak anılır ama tarihsel gerçekliği tartışmalıdır. Yine de antik kaynaklarda (özellikle Plutarkhos'ta) detaylıca anlatıldığı için popüler kültürde sıkça "en kötü işkence" listelerine girer.