Obruk

Obruk, Türkçe'de özellikle Türkiye'de kullanılan bir terimdir ve jeolojide sinkhole (Türkçe yaygın karşılığı yer çöküntüsü) anlamına gelir. Karstik çöküntü türüdür.

Obruk

Obruk nasıl oluşur?

Yer altındaki kireçtaşı, dolomit gibi suda kolay eriyebilen kayaçlar, binlerce yıl boyunca yeraltı sularıyla (özellikle karbonik asit içeren sularla) yavaş yavaş çözünür.

Bu çözünme sonucu yer altında büyük boşluklar (mağaralar, oyuklar) oluşur.

Bir süre sonra bu boşlukların tavanı dayanamaz ve ani bir çökme gerçekleşir. İşte bu çökme sonucu oluşan derin, genellikle dik kenarlı çukura obruk denir.

Türkiye'de (özellikle Konya Ovası – Karapınar – Obruk Platosu civarında) son 20-30 yılda obruk sayısı çok ciddi oranda artmıştır.

Bunun ana sebepleri

• Aşırı yeraltı suyu kullanımı (özellikle tarımda mısır, şeker pancarı, yonca gibi çok su isteyen ürünler)

• Yeraltı su seviyesinin hızla düşmesiKontrolsüz sondaj kuyuları

• İklim değişikliği ve kuraklık

Bu yüzden doğal süreçlerin çok ötesinde, insan etkisiyle tetiklenen / hızlanan obruklar görülmeye başlandı.

Bazı meşhur obruklar

Kızören Obruğu; ~300 m genişlik, 145 m derinlik (dünyanın en büyüklerinden)

Kızören obruğu

Meyil Obruğu; muhteşem turkuaz renkli gölüyle çok ünlüdür.

Kısaca Obruk; doğal olarak ve insan etkisiyle hızlanan jeolojik bir kaza

Türkiye'de en çok konuşulan ve en çok korkulan yer şekillerinden biri haline gelmiştir.