Patlamamış Mühimmat (UXO) Tehlikesi

Murat Durdu
17 Şub
2 dakikada okunur

Zone Rouge, Kırmızı Bölge/Fransa

Zone Rouge (Kırmızı Bölge), Fransa'nın kuzeydoğusunda (özellikle Verdun çevresi ve Meuse bölgesi başta olmak üzere) I. Dünya Savaşı'nın (1914-1918) en yoğun çarpışmalarının yaşandığı alanlarda Fransız hükümeti tarafından savaş sonrası izole edilen, insan yerleşimine yasaklanmış bölgelerdir.

Neden Kırmızı Bölge (Yasak Bölge) ilan edildi?

Savaş sırasında bu bölgeler o kadar yoğun topçu bombardımanına maruz kaldı ki özellikle Verdun Muharebesi'nde 1916'da yaklaşık 60 milyon mermi atıldı, arazi tamamen harap oldu.

Toprak kraterlerle dolu, bombturbation denen ay yüzeyi benzeri görüntü şeklinde ve , milyonlarca patlamamış bomba, top mermisi, el bombası kaldı. Tahminlere göre Verdun civarında 15 milyondan fazla patlamamış mühimmat bulunmaktadır.

Toprak kurşun, cıva, arsenik, klor, fosgen gazı kalıntıları ve diğer zehirli maddelerle ağır şekilde kirlenmiştir.

Köyler tamamen yok oldu, Fleury-devant-Douaumont, Douaumont gibi "kayıp köyler" hâlâ harabe halindedir,

İnsan yaşamı fiilen imkânsız hale geldi.

Savaş biter bitmez (1919'da) Fransız hükümeti yıkım derecesine göre üç kategori oluşturdu.

Yeşil Bölgeler; az hasarlı, hemen kullanılabilir,
Sarı Bölgeler; ağır ama temizlenebilir hasar,
Kırmızı Bölgeler (Zone Rouge); tamamen yıkılmış, temizlemesi imkânsız, insan yaşamı yasak.

Günümüzdeki Durum

Başlangıçta yaklaşık 1.200 km², 460 mil², yani İstanbul'un Avrupa yakasından biraz daha büyük olan alan, yıllar içinde patlayıcı temizleme ekipleri (démineurs) tarafından kısmen temizlendi ve küçüldü. Ancak hâlâ yaklaşık 100-170 km² civarında çoğu Verdun civarında tam yasak bölge var.

Bölgede Karşılaşılan Patlamamış Mühimmat Türleri

Bu alanlarda hâlâ Atılmış Patlamamış Mühimmat (UXO=Unexploded Ordnance) tehlikesi devam ediyor, yılda yüzlerce ton mühimmat etkisiz hale getiriliyor.

Toprak o kadar zehirli ki bitki örtüsünün çoğu yaşayamıyor,

Giriş resmen yasak (yasak tabelaları var),Bazı kısımlarda kontrollü turistik yürüyüş yolları olsa da ormandan çıkmak, patika dışına çıkmak çok tehlikeli.

Bazı uzmanlar tam temizlenmenin 300-700 yıl sürebileceğini söylüyor.

Kısaca, Zone Rouge, I. Dünya Savaşı'nın hâlâ bitmediği, toprağın ve havanın zehirli kaldığı, 100 yıldan fazladır kimsenin yaşamadığı ve büyük kısmına hâlâ girilemeyen Fransa'nın "yasak ormanları" olarak tanımlanabilir. En bilinen ve en büyük kısmı Verdun çevresindedir.