Scorpion
- Murat Durdu
- 28 Şub
- 2 dakikada okunur
USS Scorpion (SSN-589), Soğuk Savaş döneminde ABD Donanması'na ait nükleer bir denizaltıdır. Skipjack sınıfının bir üyesi olan bu denizaltı, 22 Mayıs 1968'de Kuzey Atlantik'te tüm mürettebatıyla (99 kişi) birlikte kaybolmuş ve batmıştır. ABD tarihinin en gizemli denizaltı facialarından biridir (diğeri USS Thresher'dır).
Temel Bilgiler
Sınıf: Skipjack sınıfı (nükleer hızlı saldırı denizaltısı – SSN)
Yapım: Electric Boat, Groton, Connecticut
Denize İndiriliş: 29 Aralık 1959
Hizmete Giriş: 29 Temmuz 1960
Boyutlar: Yaklaşık 76.7 metre uzunluk, 9.6 metre genişlik
Deplasman: Yüzeyde ~3.075 ton, batık halde ~3.500 ton
Hız: Batık halde 30+ knot (çok hızlı dönemin denizaltıları için)
İtki: Westinghouse S5W nükleer reaktör (15.000 beygir civarı)
Silahlar: 6 × 533 mm torpido kovanı; Mk-14, Mk-37, Mk-45 torpidoları (bazıları nükleer başlıklı Mk-45 ASTOR taşıyordu)
Mürettebat: Normalde 8 subay + 85 er (toplam 93)
Skipjack sınıfı, o dönemin en hızlı ve sessiz denizaltılarından biriydi. Gövde tasarımı (Albacore tipi gövde) sayesinde su altında çok yüksek hızlara ulaşabiliyordu.
Kayıp ve Batma Olayı (22 Mayıs 1968)
Akdeniz'de 3 aylık görev sonrası Norfolk, Virginia'ya dönüyordu. Azor Adaları'nın yaklaşık 740 km (400 deniz mili) güneybatısında, ~3.000 metre derinlikte battı.
Enkazı Ekim 1968'de USNS Mizar araştırma gemisi tarafından fotoğraflandı.
Gövde ikiye parçalanmış, yelken (sail) kopmuş, reaktör kabı gövdeden ayrılmış halde bulundu. üm 99 kişi hayatını kaybetti; tek bir kurtulan olmadı.
Resmi Açıklama ve Tartışmalı Nedenler
ABD Donanması'nın resmi mahkeme soruşturması sonucu kesin neden belirlenemedi. En olası neden, mekanik arızadır, denizaltı kontrol edilemez şekilde derinliğe inip ezilme derinliğini (crush depth) geçti ve içe çökme (implosyon) oldu. Dışarıdan büyük patlayıcı etkisi (external large charge explosion) ihtimali belirtildi ama reddedildi.
Popüler teoriler ve iddialar (hâlâ tartışılıyor):
Kendi torpidosunun kontrolsüz çalışıp geri dönmesi: Mk-37 veya Mk-45 torpidosu batırdı (resmi olarak en çok kabul gören).
Akü bataryası patlaması: Ana batarya veya torpido bataryası patlayıp zincirleme felakete yol açtı, son yıllarda bazı uzmanlar bunu savunuyor.
Sovyet denizaltısı tarafından batırıldı : Soğuk Savaş komplo teorisi; K-129 olayıyla bağlantılı iddia ediliyor ama kanıt yok.
Diğer olası nedenler: Hidrolik sistem arızası, dümen arızası, aşırı titreşim (gemi tayfası "Scrapiron" lakabını takmıştı).
Nükleer reaktör hasar gördü ama büyük radyasyon sızıntısı olmadı (enkaz hâlâ dipte, silahlar ve reaktörle birlikte).
USS Scorpion, ABD'nin barış zamanında kaybettiği ikinci nükleer denizaltısıdır. 57+ yıldır aileler ve araştırmacılar kesin nedeni öğrenmek istiyor ama resmi olarak "bilinmiyor" deniyor. Olay, Soğuk Savaş'ın gizli gerilimlerini ve denizaltı tehlikesini simgeliyor.
Yorumlar