Senem

Bir Türk Halk Dansı

Senem bir Türk halk dansıdır, halk oyunudur. Ancak Türkiye'de yaygın olarak bilinen veya oynanan bir halk oyunu değildir; daha çok Uygur Türklerinin (Doğu Türkistan / Sincan bölgesi) geleneksel dansıdır ve Türk dünyasının en eski halk danslarından biri olarak kabul edilir.

Senem

Kökeni

Göktürkler dönemine (7. yüzyıl) kadar uzanır. Çin elçilerinin kayıtlarında Göktürk toy'larında (büyük şölenlerde) oynandığı belirtilir. Bu yüzden birçok kaynakta Türklerin bilinen ilk milli/folklor dansı olarak anılır.

"Senem" kelimesi Türkçe kökenli olup "neşeli, güzel, hoş" anlamına gelir (bazı kaynaklarda Arapça "put"tan mecazi "güzel kadın/yâr" olarak da yorumlanır).

Kadın-erkek birlikte oynanır.

Müzik genellikle Türük Dokuz Makamı eşliğinde çalınır.

Ağır tempoda "Çikitme" (serbest, vakur), sonra hızlanan "Senem" bölümü vardır.

Kaşgar Senemi, Dolan Senemi, Kumul Senemi, Oğuz Senemi vb. yerel varyasyoınları vardır.

Bayramlar, düğünler, meşrep (toplantı/şenlik) ve şenliklerde oynanır. 12 kişiden fazla katılımla "Büyük Senem" olur.

Tarihi önemi

Uygur dans kültüründe önemli yer tutar; düğün, bayram ve kültürel etkinliklerin vazgeçilmezidir. 1960'larda Çin Kültür Devrimi'nde bir dönem yasaklanmıştır.

Türkiye'de Anadolu halk oyunları arasında Senem diye bir oyun yoktur; o yüzden çoğu kişi duymamış olabilir. Ama Türk dünyası bağlamında özellikle Uygur kültüründe kadim ve köklü bir mirastır.