Tanrının ters diktiği ağaç
Baobab ağacı
(Bilimsel adı Adansonia), dünyanın en ikonik ve ilginç ağaç türlerinden biridir. Genellikle "ters ağaç", "yaşam ağacı" veya "şişe ağacı" olarak bilinir – çünkü dalları kökleri gibi göründüğü için, sanki yerden kökleriyle gökyüzüne dikilmiş gibi durur.
Baobab Ağacı Temel Özellikleri
Ebegümecigiller (Malvaceae) familyasındandır.
Gövdesi devasa, şişkin ve su depolar, kurak dönemlerde 120.000 litreye kadar su saklayabilir, bu yüzden fil gibi hayvanlar bile kabuğunu delip su içer
Bazı türler 30 metre yüksekliğe ve gövde çapı 10-15 metreye ulaşır (dünyanın en kalın ağaçlarından biridir). Kuru mevsimde yapraklarını döker.
Büyük, beyaz-sarı çiçekler açar; genellikle gece açar ve sadece bir gece canlı kalır (gece kelebekleri ve yarasalar tozlaşır).
Meyvesi uzun, tüylü kapsül şeklinde (15-30 cm), içinde siyah tohumlar ve beyaz, ekşi-beyaz etli kısım bulunur. Bu kısım C vitamini bombasıdır (portakaldan 6-10 kat fazla).
Nerede Yetişir?
8-9 tür vardır (son yıllarda 9 olarak kabul ediliyor). 6 tür yalnızca Madagaskar'da(endemik), 2 tür Afrika kıtasında (en ünlüsü Adansonia digitata), 1 tür ise Avustralya'dadır(Adansonia gregorii).
En çok Afrika savanları, Madagaskar ve kurak tropikal bölgelerde bulunur.
İlginç Bilgiler
Yaşam süresi: 1.000-3.000 yıl arası yaşayabilir (bazıları 5.000+ yıl yaşadığı iddia edilir, ama bilimsel olarak en yaşlısı ~2.500-3.000 yıl).
Kuraklıkta su deposu olarak ekosistemi ayakta tutar – filler, maymunlar, kuşlar, insanlar için su, yiyecek ve barınak sağlar.
Kültürel önemi: Afrika halklarında "ters ağaç" efsanesi vardır, "Tanrı'nın ağacı yanlış diktiği" söylenir. Madagaskar'da kutsal kabul edilir.
Madagaskar'daki Avenue of the Baobabs (Baobablar Caddesi) – UNESCO koruması altında, gün batımında muhteşem fotoğraflar çekilir.
İklim değişikliği, tarım arazisi genişlemesi ve yangınlar yüzünden bazı türler tehlike altında (özellikle Madagaskar'dakiler).
Süper gıda
Meyvesi süper gıda olarak satılıyor (toz halinde enerji içeceklerinde, vitamin takviyesinde). Kabuğu ip, kumaş, ilaç yapımında kullanılır, yaprakları sebze olarak yenir.
Baobab, hem doğanın mühendislik harikası hem de hayatta kalma ustasıdır, kuraklığa rağmen binlerce yıl dimdik ayakta kalır.
Yorumlar