Keskin Nişancı

Beyaz Ölüm, Büyülü Nişancı

Simo Häyhä (17 Aralık 1905 – 1 Nisan 2002), tarihin gelmiş geçmiş en ölümcül keskin nişancısı olarak kabul edilen Finli bir askerdir. Kızıl Ordu tarafından kendisine "Beyaz Ölüm" (Белая смерть / Valkoinen kuolema) lakabı takılmıştı. Finlandiya'da ise "Büyülü Nişancı" olarak anılırdı.

Simo Hayha

Erken Hayatı ve Yetenekleri

Küçük bir çiftlik ailesinin çocuğu olarak Finlandiya'nın güneydoğusundaki Rautjärvi yakınlarında doğdu (7 kardeşten biriydi). Çocukluğundan itibaren avcılık, kayak ve atıcılıkla iç içe büyüdü. Soğuk iklim ve zorlu doğa koşulları onu dayanıklı ve sabırlı yaptı. Genç yaşta Finlandiya Sivil Muhafızları'na (Suojeluskunta) katıldı ve keskin nişancılık yarışmalarında çok sayıda ödül kazandı. 1925-1927 arasında zorunlu askerlik yaptı, onbaşı rütbesiyle terhis oldu.

Kış Savaşı (1939-1940) ve Efsanesi

30 Kasım 1939'da Sovyetler Birliği, Finlandiya'yı işgal etti ve Kış Savaşı başladı. Simo Häyhä 34 yaşındaydı ve Kollaa bölgesinde 6. Bölük, 34. Piyade Alayı'nda keskin nişancı olarak görev yaptı.

Optik dürbün kullanmayı reddetti (düşman tarafından daha kolay fark edilmemek için). Bunun yerine demir nişangâhlı Fin yapımı Mosin-Nagant M/28-30 tüfeği kullandı. Yakın mesafelerde de Suomi KP/-31 hafif makineli tüfeğiyle savaştı.

Yöntemleri

Beyaz kamuflaj giysisiyle karın içinde saatlerce (bazen 18+ saat) hareketsiz yatarak pusuya yattı. Karın içine küçük bir delik açar, ağzına kar koyarak nefesindeki buharı gizlerdi (soğukta nefes görünmesin diye).

-40°C'ye varan aşırı soğukta, az erzakla günlerce bekleyebiliyordu. Düşman hatları kahverengi üniformalarla dolaşırken, Finliler beyaza bürünmüştü; bu da ona büyük avantaj sağladı.

Savaşta 98 gün içinde 500+ (çoğu kaynakta 505 civarı kabul edilir), makineli ile de yaklaşık 200 olmak üzere toplam 700'ün üzerinde Sovyet askerini etkisiz hale getirdi. Bu, herhangi bir savaşta tek bir keskin nişancı tarafından doğrulanmış en yüksek sayıdır.

Bir günde en yüksek sayısı; 25 doğrulanmış öldürmedir (21 Aralık 1939). Kendi özel anılarında (2017'de bulunan "Sotamuistoja" adlı notlarında) "günah listem" diyerek yaklaşık 500 olarak tahmin etmiştir.

Resmi kayıtlar değişkendir. İlgili Tümen kayıtlarında 219 olarak kaydedilmiş bazı günlüklere 259 yazılmış, ancak savaşın son haftalarında sayım yapılamamıştı.

Sovyetler Birliği onun varlığından o kadar korkuyordu ki, belirli ormanlık alanlara topçu ateşi açarak onu yok etmeye çalışıyorlardı.

Yaralanması ve Sonrası

6 Mart 1940'ta (savaşın bitmesine 1 hafta kala) Kollaa yakınlarında bir patlayıcı mermi (explosive bullet) çenesine isabet etti. Yüzünün yarısı parçalandı, çenesi yok oldu ama hayatta kaldı. Hastaneye kaldırıldığında savaş bitmişti ve Finlandiya ağır şartlarda barış anlaşması imzaladı.

Simo Hayha

Tedavi sonrası yüzüne rekonstrüksiyon ameliyatları yapıldı, ancak konuşması etkilendi.

Savaş sonrası sessiz bir hayat sürdü; çiftçilik ve ormancılık yaptı, avcılığa devam etti.

Hiç evlenmedi, mütevazı ve az konuşan biri olarak kaldı. 1 Nisan 2002'de 96 yaşında vefat etti.

Simo Häyhä, "Sadece ülkemi savunmaya çalıştım" diyerek yaptıklarını basitçe açıklıyordu. Bugün hâlâ dünyanın en etkili keskin nişancısı olarak kabul edilir ve Finlandiya'nın direniş sembollerinden biridir. Efsanevi bir figür; soğuk, disiplin ve doğayla bütünleşmenin somut örneği.