Pakraduniler; Yahudi Ermeni karışımı bir topluluk

​Pakraduniler, tarihi kaynaklarda Yahudi-Ermeni karışımı bir topluluk olarak tanımlanan ve hem Yahudi hem de Ermeni kültürel unsurlarını taşıyan bir gruptur. Kökenleri, MÖ 7. yüzyıla kadar uzanan ve milattan önce Kudüs'ten Ermenistan'a göç ettirilen Yahudilere dayandığına inanılır.

Kökenleri ve Tarihi

Pakraduniler ismini, aynı zamanda Gürcü Bagrationi hanedanının da atası olduğu düşünülen, Ermenistan'da bir krallık kuran Bagratuni Hanedanı'ndan alır. Bu hanedanın Hz. Davud'un soyundan geldiği ve aslında Yahudi kökenli olduğu yönünde iddialar bulunmaktadır. Bu iddiaların temelinde, 5. yüzyılda yaşamış olan Ermeni tarihçi Horenli Musa'nın yazdıkları yatar.

İnanç ve Kimlikleri

Pakraduniler, görünürde Hristiyan (Ermeni Ortodoks) olsalar da, Yahudi geleneklerini gizlice sürdürdükleri iddia edilmiştir. Bu nedenle "kripto Yahudi" olarak da anılırlar. Örneğin, domuz eti yememe, cumartesi günü çalışmama ve cenaze sonrası özel temizlik ritüelleri gibi Yahudi inancına özgü uygulamaları gizlice devam ettirdikleri söylenir.

Günümüzdeki Durumları

19. ve 20. yüzyıllarda Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde, özellikle Sivas, Erzincan ve Erzurum çevresinde yaşadıkları belirtilen bu topluluğun bir kısmı, tehcir sırasında Müslümanlaşmış ya da Kürtleşmiştir. Bugün bu grubun bir devamı olarak bilinen organize bir yapı olmamakla birlikte, bazı ailelerin bu soydan geldiği düşünülmektedir.

Özellikle 20. yüzyılın başlarında yaşamış Yahudi bilim insanı Abraham Galante'nin "Pakraduniler veya Bir Ermeni-Yahudi Tarikatı" adlı eseri, bu topluluğu inceleyen en önemli kaynaklardan biridir. Galante'ye göre, Pakraduniler 20. yüzyıla kadar varlığını sürdürmüş, ticarette başarılı, diğer Ermenilerden farklı fiziksel özelliklere ve geleneklere sahip bir topluluktur.

​Sonuç olarak, Pakraduniler, tarihsel olarak varlığı tartışmalı olabilen, ancak önemli bir kültürel ve dini mirası temsil eden, gizli Yahudi kimliklerini sürdüren bir Ermeni topluluğu olarak kabul edilir.