Arama Sonuçları

Mısır mitolojisinde tanrılar, evrenin ve yaşamın her yönünü temsil eden, karmaşık ve zengin bir panteon oluşturur. Yüzlerce tanrı ve tanrıça bulunmasına rağmen, bazıları diğerlerinden daha merkezi ve önemli bir role sahiptir. Tanrılar genellikle hayvan başlı insan veya tamamen hayvan formunda tasvir edilir, bu da doğayla olan derin bağlarını ve hayvanların kutsallığını yansıtır. Başlıca Tanrılar ve Tanrıçalar * Ra (Re): Güneş Tanrısı ve Yaratıcı Mısır mitolojisinin en önemli tanrısıdır. Güneşi, yaratılışı ve evrensel düzeni (Ma'at) temsil eder. Her gün gökyüzünde bir kayıkla seyahat ederek dünyayı aydınlattığına ve geceleri yeraltı dünyasına inerek kaos yılanı Apep ile savaştığına inanılır. Genellikle şahin başlı bir adam olarak, başında güneş diski ve kutsal kobra (uraeus) ile tasvir edilir. * Osiris: Yeraltı Dünyası, Ölüm, Yeniden Doğuş ve Bereket Tanrısı Mısır'ın ilk kralı olduğuna inanılır. Kardeşi Seth tarafından öldürülüp parçalanan, ancak eşi İsis tarafından yeniden bir araya getirilen ve canlandırılan bir figürdür. Bu hikaye, ölüm ve yeniden doğuş döngüsünü, Nil Nehri'nin taşkınlarını ve tarımsal bereketi sembolize eder. Yeraltı dünyasının hükümdarıdır ve ölüleri yargılar. Genellikle yeşil tenli, mumyalanmış bir figür olarak, firavun tacı (atef tacı) ve krallık sembolleri (çengel ve savurma sopası) ile tasvir edilir. * İsis: Analık, Büyü, Koruma ve Bereket Tanrıçası Osiris'in sadık eşi ve Horus'un annesidir. Kocası Osiris'i diriltme çabaları ve oğlu Horus'u Seth'in zulmünden korumasıyla tanınır. Güçlü bir büyücü ve şifacıdır. Firavunların ve halkın koruyucusudur. Genellikle başında taht işareti veya inek boynuzları ve güneş diski ile taç giyen bir kadın olarak tasvir edilir. * Horus: Gökyüzü, Krallık ve Koruma Tanrısı Osiris ve İsis'in oğludur. Babasının intikamını almak için amcası Seth ile savaşmış ve Mısır'ın meşru hükümdarı olmuştur. Firavunlar, Horus'un yaşayan yeryüzündeki tezahürü olarak kabul edilirdi. Işık ve düzenin temsilcisidir. Genellikle şahin başlı bir adam olarak veya tamamen şahin formunda tasvir edilir. "Horus'un Gözü" (Udjat) önemli bir koruyucu semboldür. * Seth: Kaos, Çöl, Fırtınalar ve Şiddet Tanrısı Osiris'in kardeşi ve katilidir. Mısır mitolojisinde olumsuz özelliklerle ilişkilendirilir, ancak aynı zamanda çölün ve sınır bölgelerinin koruyucusu olarak da bir rolü vardır. Bazen Ra'nın yeraltı dünyasındaki yolculuğunda Apep'e karşı savaşmasına yardım eder. Bilinmeyen bir hayvana (Seth hayvanı) benzeyen, uzun burunlu, kare kulaklı ve çatallı kuyruklu bir varlık olarak tasvir edilir. Anubis: Mumyalama, Ölüm ve Yeraltı Dünyası Tanrısı Ölülerin ruhlarını yeraltı dünyasına götüren ve yargılama sırasında kalplerinin tartılmasına nezaret eden tanrıdır. Osiris'in mumyalanmasına yardım etmiştir. Genellikle çakal başlı bir adam olarak veya tamamen bir çakal formunda tasvir edilir. * Thoth: Bilgelik, Yazı, Bilim, Büyü ve Ay Tanrısı Tanrıların katibi ve evrensel düzenin koruyucusudur. Bilgiyi, yazıyı, tıbbı, matematiği ve astronomiyi insanlara öğretmiştir. Yargılama sırasında Ma'at'ın dengesini korur ve kayıt tutar. Genellikle ibis kuşu başlı bir adam olarak veya tamamen bir ibis ya da babun formunda tasvir edilir. * Hathor: Aşk, Güzellik, Anneler, Müzik, Neşe ve Gökyüzü Tanrıçası Mısır'ın en sevilen tanrıçalarından biridir. Doğurganlık, annelik ve neşe ile ilişkilidir. Güneş tanrısı Ra'nın kızı veya eşi olarak da kabul edilir. Genellikle inek kulaklı veya inek boynuzları ve güneş diski ile taç giyen bir kadın olarak tasvir edilir. Bazen tamamen bir inek formundadır. * Ma'at: Hakikat, Adalet ve Kozmik Düzen Tanrıçası Bir tanrıçadan çok, evrenin temel ilkesini ve dengesini temsil eder. Firavunların en önemli görevi Ma'at'ı sürdürmektir. Yargılama sırasında ölenlerin kalpleri Ma'at'ın tüyü ile tartılır. Başında bir devekuşu tüyü olan bir kadın olarak tasvir edilir. Amon (Amun): Yaratıcı Tanrı ve Thebes'in Koruyucusu * Görevi: Başlangıçta Thebes şehrinin yerel tanrısıydı. Yeni Krallık döneminde, Ra ile birleşerek Amon-Ra adını alarak Mısır'ın en güçlü ve evrensel tanrısı haline geldi. Genellikle tüm tanrıların kralı olarak görülürdü ve gizemli bir yaratıcı güce sahipti.Genellikle iki uzun tüyden oluşan bir taç takan bir adam olarak veya koç başlı bir figür olarak tasvir edilir. * Ptah: Yaratıcı ve Zanaatkarlar Tanrısı * Görevi: Özellikle Memfis şehrinin koruyucu tanrısıdır. Bazı yaratılış mitlerinde, evreni ve diğer tanrıları düşünce ve sözle yaratan bir tanrı olarak geçer. Zanaatkarların, mimarların ve sanatçıların patronudur. * Tasviri: Genellikle sıkıca sarılmış bir mumya gibi tasvir edilen, elinde ankh, djed sütunu ve was asa gibi sembolleri tutan bir adamdır. * Sekhmet: Savaş, Yıkım ve Şifa Tanrıçası * Görevi: Ra'nın öfkesinin somutlaşmış halidir. Savaş, yıkım ve salgın hastalıklarla ilişkilidir, ancak aynı zamanda iyileştirici güçlere de sahiptir ve tıbbi ritüellerde çağrılırdı. * Tasviri: Genellikle aslan başlı bir kadın olarak tasvir edilir. Tanrıların Rolü ve Tapınma Mısır tanrıları, doğal olayların (Nil'in taşkınları, güneşin doğuşu/batışı), insan yaşamının (doğum, ölüm, hastalık) ve soyut kavramların (adalet, kaos) arkasındaki güçler olarak görülürdü. Onlara tapınmak, evrendeki Ma'at'ı (düzen ve denge) sürdürmenin ve tanrıların lütfunu kazanmanın bir yolu olarak kabul edilirdi. Tapınaklar, tanrıların yeryüzündeki evleriydi ve rahip kastı, tanrıların günlük ritüellerini (heykel yıkanması, giydirilmesi, sunular sunulması) yerine getirirdi. Halk, genellikle tapınakların avlularında dua eder veya özel bayramlarda tanrı heykellerinin geçit törenlerini izlerdi. Firavunlar ise tanrılarla insanlar arasındaki aracı olarak görülür ve tanrılara adanmış büyük tapınaklar inşa etme ve ritüelleri yönetme görevini üstlenirlerdi.

​Mısır mitolojisinde gergedanla bazı özellikleri benzeyen, güçlü ve tehlikeli hayvan figürleri bulunmaktadır. Örneğin, Ammut , timsah, aslan ve su aygırı karışımı bir yaratıktır ve kötü ruhları cezalandırmasıyla bilinir. ​Mısır Mitolojisindeki Önemli Hayvan Figürleri ​ İbis:  Bilgelik tanrısı Thoth 'un kutsal hayvanıdır. ​ Kedi:  Tanrıça Bastet  ile ilişkilendirilir ve koruyuculuğu temsil eder. ​ Çakal:  Mumyalama ve ölüm tanrısı Anubis 'in sembolüdür. ​ Akrep:  Şifa tanrıçası Serket 'in sembolüdür. ​ Timsah:  Yaratılış tanrısı Sobek 'in kutsal hayvanıdır. ​ Su Aygırı:  Doğurganlık tanrıçası Taweret  ile ilişkilendirilir. Mısır mitolojisi o dönemin Mısır coğrafyasında yaşayan hayvanları içermektedir. Bu hayvanlar, tanrıların ve tanrıçaların özelliklerini yansıtarak mitolojik hikayelerin bir parçası haline gelmiştir.

​Domatesin kökeni ve dünyaya yayılışı oldukça ilginç bir tarihe sahiptir. İşte domatesin yolculuğuna dair detaylı bilgiler: ​Kökeni: Güney Amerika And Dağları ​Domatesin anavatanı, Güney Amerika'da, günümüzdeki Peru, Ekvador ve Bolivya 'yı içine alan And Dağları  bölgesidir. İlk yabani domatesler, bir yaban mersini büyüklüğünde, sarı ve yeşil renkteydi. M.Ö. 500 civarında, günümüzdeki Meksika bölgesinde yaşayan Aztekler ve diğer Mezoamerika medeniyetleri  tarafından kültüre alınarak yetiştirilmeye başlandı. Aztekler, domatesi "tomatl" olarak adlandırıyorlardı. Bu kelime, "şişen meyve" anlamına geliyordu ve günümüzdeki "tomato" kelimesinin de kökenini oluşturmaktadır. Domates, Aztek mutfağında önemli bir yer tutuyordu ve salsa gibi yemeklerde kullanılıyordu. ​Avrupa'ya Yayılışı: Keşif Çağı 16ncı yüzyılda, İspanyol kaşifler  domatesi Meksika'dan Avrupa'ya getirdiler. İlk başta, İspanya ve İtalya'da yetiştirilmeye başlandı. Ancak, Avrupa'da domatese karşı büyük bir şüphe ve korku vardı. Bu korkunun birkaç nedeni vardı; Z ehirli Sanılması:  Domates, Avrupa'da yetiştirilen zehirli patlıcangiller ailesine  (belladonna, adamotu gibi bitkiler) aitti. Bu benzerlik, domatesin de zehirli olduğuna dair yaygın bir inanışa yol açtı. Asidik Yapısı:  Dönemin aristokratları, domatesi kalay ve kurşun içeren tabaklarda yiyordu. Domatesin asidik yapısı, tabaklardaki kurşunun yiyeceklere karışmasına ve insanlarda kurşun zehirlenmesine neden oluyordu. Bu durum, yanlış bir şekilde domatesin kendisinin zehirli olduğu algısını pekiştirdi. ​Bu nedenle, domates Avrupa'da uzun yıllar boyunca sadece süs bitkisi  olarak bahçelerde yetiştirildi. Hatta bazıları ona "aşk elması" (pomme d'amour)  adını bile vermişti. ​Mutfaklara Girişi: İtalya ve Akdeniz Mutfağı ​Domatese karşı olan bu ön yargı ilk olarak İtalya 'da kırıldı. 17. yüzyıldan itibaren İtalyanlar, domatesi mutfaklarında kullanmaya başladılar. Özellikle pizza ve makarnanın  yaygınlaşmasıyla domates sosları da vazgeçilmez bir hale geldi. İtalya'dan sonra İspanya ve Portekiz gibi diğer Akdeniz ülkeleri de domatesi mutfaklarına entegre etmeye başladı. ​Kuzey Avrupa ve Kuzey Amerika'ya Yayılışı ​İngiltere'ye domates, 16. yüzyıl sonlarında geldi ancak mutfakta kullanımı 18. yüzyıla kadar yaygınlaşmadı. Kuzey Amerika'da ise domates, Avrupa'dakine benzer bir kaderi paylaştı. Başlangıçta zehirli olduğuna inanılıyordu. Bu inanış, 1820 yılında Albay Robert Gibbon Johnson 'ın New Jersey'de bir mahkeme binasının önünde halkın gözü önünde domates yiyerek zehirlenmediğini göstermesiyle kırıldı. Bu olay, domatesin Amerika'da tüketilmeye başlanmasının önünü açtı. ​Günümüzde Domates ​Bugün domates, dünyanın en popüler ve en çok tüketilen sebze-meyvelerinden biridir. Yıllar süren ıslah çalışmaları sayesinde, küçük ve zehirli sanılan yabani bitkiden, sayısız çeşidi bulunan, sofraların vazgeçilmezi bir besin kaynağına dönüşmüştür. ​Domatesin bu ilginç tarihi, gıda algılarının ve kültürel kabulün zamanla nasıl değişebileceğinin güzel bir örneğidir.

"Müfit.... Benim başka sivil kıyafetim yok !" "Mustafa Kemal Paşa'nın askerlikten ayrılışının ertesi günü, yani 8 Temmuz 1919 sabahı artık Mustafa Kemal Paşa bizden, yani halktan biriydi ve sivil giyinecekti. Bütün ömrü askerlikte geçen Paşa'nın sivil elbisesi yoktu. Hemen yeni bir elbise bulmak olanaksızdı. Sabahleyin: "Elbiseyi ne yapacağız Mahzar?" der demez: "Kolay Paşam" dedim. Aklıma valiye gitmek geldi. "Paşa için sizin elbiselerinizden birini istiyorum." Münir (Akkaya) Bey bir hayli sıkıldı: "Evet, ama Paşa Hazretlerine yaraşır, temiz bir elbise bende de yok" dedi. Haksız değildi. Savaş içinde ve savaş sonrası kimsede el dokunulmadık elbise kalmamıştı. Bununla beraber hemen akıl etti: "Benim ya bir ya iki defa giydiğim bir jaketayım var, Paşa'ya onu vereyim. "Gayet iyi" diyerek hemen jaketayı aldım, bende de temiz bir fes vardı. Gömlek, yaka, kravat da uydurmuştum. Paşa'nın ilk sivil kıyafetini böylelikle temin etmiş olduk. Paşa'nın birkaç ay kullanmış olduğu o fesi, hâlâ, o günlerin anılarını tazeleyerek, özenle saklarım." İşte Milli Mücadele böylesine bir yoklukta kazanıldı !! 🇹🇷🇹🇷🇹🇷 Kaynak: Mazhar Müfit Kansu, Erzurum'dan Ölümüne Kadar Atatürk'le Beraber, 4. Baskı, 1997, s. 41.

10 Eylül 1922 Mustafa Kemal Paşa, otomobille İzmir Karşıyaka’ya İplikçizade Köşkü'ne gelir. Karşıyakalılar büyük bir coşkuyla ve gözyaşlarıyla karşılarlar. -Ruşen Eşref Ünaydın o anı şöyle anlatır: “Hep bitmeyen, tükenmeyen alkışlar ve kutlayışlar arasında evin önüne vardın... Seni içeri davet ediyorlardı. Sen duruyordun… Yerde yatan örtüyü sordun. O, ipekten kocaman bir düşman bayrağıydı ki üzerine basılarak geçilecek bir yol halısı gibi böyle serilmişti… Kadın-erkek oradaki İzmirliler: ‘Buyurunuz, geçiniz. Bizim öcümüzü yerine getiriniz! Yabancı kral, bu evden içeri, bizim bayrağımıza basarak geçmişti. Siz, lütfedin, o lekeyi silin" diye yalvarıyorlardı. Sen, o yerde serili bayrağın önünde, bulunduğun noktada kaldın. Sana ağlaşarak yalvaran kadınlara, erkeklere tatlılıkla baktın: ‘O, geçmişse hata etmiş. Bir milletin istiklalinin timsali olan bayrak çiğnenmez. Ben onun hatasını tekrar edemem’ dedin. Onu yerden kaldırttın ve bembeyaz mermerlere basarak içeri girdin. İşte, sen İzmir’e ilk gün zaferinle böyle girdin.” -Mustafa Kemal Paşa, düşman da olsa bir milletin şerefini temsil eden bayrağa basmaz. Bu yüzden, Tarihin Kıskandığı Lider... 41 yaşında bu şerefe nail olmuştu

Bebeğin temizlik zamanı 😃

“Kunta kinte” ifadesi halk arasında argo ve küfürlü bir şöyledir. Ancak; 🔹 Aslında bu sözün kökeni “Kunta Kinte”ye dayanır. Kunta Kinte, Alex Haley’nin “Roots” (Kökler) adlı romanında geçen ve sonradan diziye de uyarlanan, Gambiyalı köle atayı temsil eden tarihi bir figürdür. 1970’lerde dünya çapında çok tanınmış ve özellikle siyahilerin kölelik dönemine dair sembolik bir karakter olmuştur. 🔹 Ancak Türkiye’de bu isim, zamanla değişime uğrayarak “kunta kinte” şeklinde söylenmiş, kültürel bağlamından koparılıp argo bir küfür kalıbına dönüşmüştür. 🔹 Halk arasında bu tabir, özellikle argo şaka ya da küfürlü sataşma amacıyla kullanılır. Çoğu zaman kelimenin asıl tarihî arka planı bilinmez; sadece ses benzerliği üzerinden kaba bir söz olarak dile getirilir. Yani özetle: Aslı: Kunta Kinte → kölelik karşıtı sembol bir karakter. Türkçedeki halk kullanımı: Çarpıtılmış haliyle küfür/argo söz. Kunta Kinte Kunta Kinte Kimdir? Gerçek bir kişi olduğuna dair rivayetler vardır, ancak onu dünyaya tanıtan asıl kaynak Alex Haley’nin “Roots (Kökler)” romanıdır (1976). Kunta Kinte, 18. yüzyılda Gambiya’da Mandinka halkından doğmuş genç bir delikanlı olarak tanıtılır. Henüz 17 yaşındayken, beyaz köle tacirleri tarafından yakalanır ve Amerika’ya götürülür. Amerikan kölelik tarihinin sembolü haline gelmiştir, çünkü kölelik dayatmasına karşı direnmiş ve kendi kimliğini korumaya çalışmıştır. Roots Dizisi (1977) “Roots” (Kökler) romanı daha sonra televizyona uyarlanmış, 1977’de yayınlanan dizi tüm dünyada büyük ses getirmiştir. Dizide Kunta Kinte’nin köleliğe karşı mücadelesi, zincirlere vurulması, ismini değiştirmeye zorlanması çok etkili sahnelerle anlatılır. Özellikle şu sahne çok meşhurdur: Ona “Kunta Kinte” yerine “Toby” ismini zorla vermek isterler. Kunta Kinte, dayaklara rağmen “Benim adım Kunta Kinte!” demeye devam eder. Bu, kölelik karşıtı direnişin sembolü olmuştur. Kültürel ve Sembolik Anlamı Kunta Kinte, köleliğe boyun eğmeyen direnişin simgesi dır. Siyahiler için kimlik ve onur mücadelesini temsil eder. Bugün hâlâ ABD’de ve Afrika kökenli topluluklarda özgürlük ve kimlik arayışının sembolüdür. Türkiye’deki Çarpıtılmış Kullanımı Türkiye’de bu isim 1980’lerde “Roots” dizisinin yayınlanmasıyla duyuldu. Ancak zamanla “Kunta Kinte” ismi halk arasında yanlış telaffuz edilerek “kunta kin te” haline geldi. Gerçek anlamı bilinmediğinden, sadece kulağa tuhaf geldiği için argo/küfürlü bir söz gibi kullanılmaya başlandı. Yani bugün çoğu kişi aslında onun özgürlük sembolü olduğunu bilmeden, sırf “acayip” geldiği için kaba bir tabir olarak söylüyor. Özetle Kunta Kinte = Köleliğe başkaldıran gerçek/efsanevi kahraman. Türkçe’de “kunta ki te” = Kültürel bağlamından kopmuş, argo bir ifade.

Bir Kahramanın Hikayesi Yüzbaşı Şerafeddin Bey, Trablusgarp’ta mesleğinin acı kaderiyle tanışıp İtalyanlara esir düştü. Esir tutulduğu gemide Yüzbaşı Şerafettin Yunanlıların İzmir’i işgal ettiğini işittiğinde, duyduğu üzüntüden denize atlayarak intihar etmek istedi. Fakat geminin süvarisi tarafından kurtarıldı, İtalyadan esaretten döndü ve 9 Eylül 1922’de İzmir’e ilk giren komutan oldu. Bu alelade bir giriş değildi; Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın İzmir’e ilk giren komutana hediye edeceğim dediği Türkistan’dan soydaşlarımızın getirdiği üç kılıçtan birine sahip oldu. İnanışa göre Türk Hükümdarı ve İzmir’in ilk fatihi Timur’un kılıcı Türk ordusuna güç verecekti. Öyle de oldu… Şerafeddin İzmir ve tüm kahramanlarımıza aziz hatıralarına saygıyla…

​Zester, narenciyelerin (limon, portakal, misket limonu gibi) sadece renkli dış kabuğunu, yani zest 'ini ince şeritler halinde soymak için kullanılan özel bir mutfak aletidir. ​Zest, meyvenin en aromatik ve lezzetli kısmıdır. Zester, bu aromatik kısmı altındaki acı beyaz zar (pith) olmadan kolayca almayı sağlar. Genellikle ince, küçük deliklere veya keskin kenarlara sahip bir başlığı ve bir sapı vardır.

​Kuzu Gecesi Bayramı Nedir? ​ Kuzu Gecesi  (İbranice'de Ma'ane olarak da bilinir), Sabetaycıların en önemli ve en gizli bayramlarından biridir. Dini bir tören ve ayinler gecesi olan bu bayram, baharın gelişiyle birlikte, genellikle Yahudi Paskalyası (Pesah) dönemine denk gelen bir tarihte kutlanır. Sabetaycı inancına göre bu özel gece, Mesih olarak kabul ettikleri Sabetay Sevi 'nin on iki havarisiyle birlikte yaşadığı son akşam yemeğini ve ardından gerçekleştirdiği mistik deneyimi anar. ​Tarihsel Kökeni ve Anlamı ​Kuzu Gecesi, sadece bir anma töreni değil, aynı zamanda Sabetaycı inancının en temel dogmalarını barındıran gizemli bir ritüeldir. ​ Günah ve Kurtuluş Sembolizmi:   Sabetaycı inancına göre, Mesih'in (Sabetay Sevi) dünyadaki günahları üstlenmesi ve bu günahlardan arınmayı sağlaması bu ritüelle sembolize edilir. Ayin sırasında cemaat üyeleri, ruhani arınma ve günahlarından kurtulma amacıyla bir araya gelir. ​ Toplumsal ve Dini Birleşme:  Bu özel gecede cemaat üyeleri, ailenin ve topluluğun en mahrem ve gizli yönlerini temsil eden ayinleri icra ederler. Yabancılardan kesinlikle gizli tutulan bu ritüeller, Sabetaycı kimliğinin ve topluluğun iç bağlarının korunmasında kilit bir rol oynamıştır. ​ Sapkınlık İddiaları:  Tarih boyunca hem Müslüman hem de Yahudi toplumu tarafından "ahlaksız" ve "sapkın" olarak nitelendirilen bu törenlerin içeriği hakkında kesin bilgiler bulunmamaktadır. Ancak çeşitli kaynaklar, bu gecede mistik bir birleşme ve günahlardan arınma adına sembolik eylemlerin gerçekleştirildiğini iddia etmiştir. Bu iddialar genellikle Sabetaycıların gizli kimliklerini açığa çıkarmak isteyen düşmanları tarafından yayılmıştır. ​Günümüzdeki Durumu ​Günümüzde Kuzu Gecesi'nin geçmişteki gibi geniş çaplı ve organize bir şekilde kutlanıp kutlanmadığı kesin olarak bilinmemektedir. Sabetaycı topluluk, modernleşme ve asimilasyon süreçleri içinde, özellikle genç nesiller arasında bu tür gizli ritüelleri büyük ölçüde terk etmiştir. ​ Gizlilik ve Mahremiyet:  Kuzu Gecesi, her zaman cemaatin en özel sırrı olmuştur. Bu nedenle, hakkında kamusal alanda çok az bilgi bulunur. ​ Aşınma:  20. yüzyılın başlarında yaşanan Lozan Mübadelesi  ve İstanbul'a göç, cemaatin sıkı sosyal bağlarını gevşetmiştir. Yaşanan bu değişimler, geleneksel ritüellerin ve bayramların önemini kaybetmesine neden olmuştur. ​ Sembolik Kutlamalar:  Topluluk içinde bu özel geceyi hala anan veya sembolik olarak kutlayan ailelerin olabileceği düşünülse de, eski dönemin gizemli ve toplu ayinleri artık nadir görülmektedir. ​ Sonuç olarak, Kuzu Gecesi, Sabetaycıların gizemli ve kapalı dünyasının en sembolik bayramı olarak kalmıştır, ancak günümüzde bu ritüellerin çoğu tarihsel bir anı niteliğindedir.

EL-KÂFÎ Kuluna yeten, her şeye kâfi olan. 1. Veli olarak Allah yeter. (Nisâ 4/45) 2. Yardımcı olarak Allah yeter. (Nisâ 4/45; Ahzâb 33/25; Âl-i İmrân 3/124; Enfâl 8/9-12) 3. Bilen olarak Allah yeter. (Nisâ 4/70) 4. Şahit olarak Allah yeter. (Nisâ 4/79, 166; Yûnus 10/29; Ra‘d 13/43; Ankebût 29/52; Ahkâf 46/8; Fetih 48/28; Fussilet 41/53) 5. Vekil olarak Allah yeter. (Nisâ 4/81, 132, 171; Ahzâb 33/3) 6. Kullarının günahlarını gören (Basîr) olarak Allah yeter. (İsrâ 17/17; Furkân 25/58) 7. Hesap görücü olarak Allah yeter. (Enbiyâ 21/47; Ahzâb 33/39) 8. Yol gösterici ve yardımcı olarak Allah yeter. (Furkân 25/31) 9. Alaycılara karşılık veren olarak Allah yeter. (Hicr 15/95) 10. Allah, onlara karşı sana yeter. (Bakara 2/137) 11. Şefaatçi olarak Allah yeter. (Zümer 39/43-44, bağlam gereği) Ayetlerden Örnekler: “Alay edenlere karşı, Biz sana yeteriz.” (Hicr 15/95) “Kâfir olanlar, ‘Sen gönderilmiş bir resul değilsin’ derler. De ki: Benimle sizin aranızda şahit olarak Allah ve kitap ilmine sahip olanlar yeter.” (Ra‘d 13/43) “Allah, kuluna kâfi değil mi? Seni O’ndan başkalarıyla korkutuyorlar. Allah kimi saptırırsa, onu hidayete erdirecek yoktur.” (Zümer 39/36)

​Ramen, Japon mutfağına ait, erişte, et suyu ve çeşitli malzemelerle hazırlanan bir erişte çorbası  türüdür. Çorbanın ana bileşenleri şunlardır: Erişte (Noodle):  Buğday unundan yapılan özel bir tür eriştedir. Genellikle ince, kıvrımlı veya düz olabilir. Et Suyu (Çorba Tabanı):  Genellikle tavuk, domuz (tonkotsu), balık (dashi) veya sebze bazlıdır. Bu et suyu saatlerce kaynatılarak zengin ve derin bir lezzet elde edilir. Malzemeler (Toppings):  Haşlanmış yumurta (ajitsuke tamago), dilimlenmiş et (chashu), bambu filizi (menma), yeşil soğan (negi), kurutulmuş deniz yosunu (nori) ve mısır gibi çeşitli malzemelerle zenginleştirilir. ​Ramen'in birçok farklı çeşidi vardır. En popüler olanlar şunlardır: ​ Shoyu Ramen:  Soya sosu bazlıdır ve genellikle hafif bir tada sahiptir. ​ Shio Ramen:  Tuz bazlıdır ve şeffaf bir görünüme sahiptir. ​ Miso Ramen:  Fermente soya fasulyesi ezmesi (miso) bazlıdır ve daha yoğun, zengin bir lezzete sahiptir. ​ Tonkotsu Ramen:  Domuz kemiklerinin saatlerce kaynatılmasıyla elde edilen kremamsı ve yoğun et suyuna sahiptir. ​Ramen, Japonya'nın en popüler sokak yemeklerinden biridir ve dünya genelinde de büyük bir üne kavuşmuştur. Her bölgenin kendine özgü ramen çeşidi bulunur.

​ Cevizli Kömeç Nedir? ​Cevizli kömeç, özellikle Zonguldak yöresine özgü , Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle tescillenmiş geleneksel bir çörek türüdür. "Yemek" olarak anılsa da aslında mayalı hamur işi kategorisine girer. Yumuşacık hamurunun arasına serpiştirilmiş bol ceviz içiyle hem göze hem de damağa hitap eden bir lezzettir. Zonguldak'ta özellikle bayram ve özel gün sofralarının vazgeçilmezidir. ​Cevizli Kömeç Nasıl Yapılır? ​Cevizli kömeç yapımı, hamurun özenle hazırlanması ve dinlendirilmesi aşamalarıyla başlar. İşte genel adımlar ve püf noktaları: ​ 1. Hamurun Hazırlanması Mayalı hamur için un, ılık su, süt, yaş veya kuru maya, şeker, tuz ve sıvı yağ bir kapta karıştırılarak yoğrulur. Ele yapışmayan, yumuşak bir hamur elde edildikten sonra üzeri kapatılarak yaklaşık 45 dakika kadar mayalanmaya bırakılır. Bu dinlenme süresi hamurun kabararak daha yumuşak olmasını sağlar. ​ 2. Hamurun Şekillendirilmesi Mayalanan hamurdan ceviz büyüklüğünde bezeler ayrılır. Her bir beze, oklava yardımıyla olabildiğince ince bir şekilde açılır. Açılan hamurun üzerine sıvı yağ sürülür ve bolca iri dövülmüş ceviz içi  serpiştirilir. ​ 3. Tepsiye Dizilişi Cevizli hamur rulo şeklinde sarılır ve yağlanmış yuvarlak bir tepsiye içten dışa doğru, bir salyangoz gibi helezonik bir biçimde sarılarak yerleştirilir. Tüm hamur bitene kadar aynı işlem tekrarlanır. ​ 4. Fırınlama Hazırlanan kömeçin üzerine yumurta sarısı sürülür ve susam veya çörek otu serpiştirilir. Önceden ısıtılmış 160-180 derece  fırında üzeri kızarana kadar kontrollü bir şekilde pişirilir. Pişirme süresi fırınınızın özelliklerine göre değişebilir. ​Cevizli kömeç, genellikle sıcak servis edilir ve çayın yanında çok iyi gider. Hem lezzetli hem de doyurucu olması nedeniyle kahvaltılarda, beş çaylarında veya misafir ağırlarken ikram edilen popüler bir yöresel lezzettir.

​Patatesin Kökeni: Güney Amerika And Dağları ​Patatesin anavatanı, tıpkı domates gibi, Güney Amerika'daki And Dağları 'dır. Günümüzdeki Peru, Bolivya ve Şili'nin yüksek platolarında, M.Ö. 8000 civarında yabani olarak yetiştiği düşünülmektedir. Patates, ilk olarak İnka medeniyeti  tarafından M.Ö. 2000 civarında kültüre alınmıştır. İnkalar için patates, en önemli gıda kaynaklarından biriydi ve yüzlerce farklı çeşidini yetiştiriyorlardı. Patatesin yüksek rakımlı ve sert iklim koşullarında bile yetişebilmesi, onu bu uygarlıklar için vazgeçilmez kılıyordu. İnkalar, patatesi dondurarak kurutma tekniği (chuño) geliştirerek uzun süre saklayabiliyorlardı. ​Avrupa'ya Gelişi ve İlk Şüpheler ​Patates, 16. yüzyılda, İspanyol kaşifler  tarafından Peru'dan Avrupa'ya getirildi. İlk olarak İspanya'da yetiştirilmeye başlandı ve kısa sürede İtalya'ya yayıldı. Ancak, tıpkı domates gibi, patates de Avrupa'da pek rağbet görmedi. Bu durumun birkaç temel sebebi vardı. Zehirli Sanılması Patates, zehirli bitkileri içeren patlıcangiller familyasına aitti. Avrupalılar, patatesin yaprakları ve çiçeklerinin zehirli olduğunu biliyordu, bu yüzden bitkinin yumrusunun da zehirli olabileceğine inanıyorlardı. ​ İncil'de Bahsedilmemesi O dönemin Avrupa'sında, İncil'de adı geçmeyen hiçbir gıda kaynağına güven duyulmuyordu. Patatesin İncil'de yer almaması, onun şeytani bir bitki olduğu gibi batıl inançlara yol açtı. ​ Görünümü Yerin altında yetişen, düzensiz ve kirli görünümü, birçok Avrupalının onu "ilkel" bir yiyecek olarak görmesine neden oldu. Patates, o dönemde genellikle yoksulların ve hayvanların yemi olarak görülüyordu. ​Avrupa'da Yayılışı: Kıtlık ve Savaşlar ​Patatesin Avrupa'daki kaderi, 18. yüzyılda  yaşanan kıtlık ve savaşlar sırasında değişmeye başladı. Patates, buğday gibi tahıllara göre daha az bakım gerektirmesi, zor iklim koşullarına dayanıklı olması ve birim alandan daha fazla ürün vermesi nedeniyle açlık sorununa bir çözüm sundu. ​ Prusya Kralı II. Friedrich:  Patatesin faydalarını anlayan Prusya Kralı II. Friedrich, 1756'da ordusuna patates tarlalarını koruma emri verdi. Hatta halkı patates yetiştirmeye ikna etmek için bir hileye başvurdu: Patates tarlalarını sanki çok değerli bir şey varmış gibi korumaya aldı, böylece halkın merakını uyandırdı. Halk tarlalardan patates çalmaya başlayınca, patates kısa sürede popülerleşti. ​ Fransız Eczacı Antoine-Augustin Parmentier:  Fransa'da Patatesin yayılmasında kilit rol oynayan bir diğer isim de Parmentier oldu. Patatesin besin değerini kanıtlayan Parmentier, Kral XVI. Louis ve Kraliçe Marie Antoinette'i bile patates yemeye ikna etti. Hatta Parmentier, Paris yakınlarındaki bir arazide patates yetiştirdi ve gündüz askerlerle koruyarak geceleri de halkın çalmasına izin vererek patatesin değerini artırdı. ​Küresel Yayılımı ​19'uncu yüzyılın başlarında patates, Avrupa'da temel bir gıda haline geldi. Özellikle İrlanda 'da halkın ana besin kaynağı oldu. Ancak, bu durum 1840'lardaki Büyük İrlanda Patates Kıtlığı  ile trajik bir şekilde son buldu. Patatese aşırı bağımlılık, bir bitki hastalığının milyonlarca insanın açlıktan ölmesine veya göç etmesine neden olmasıyla sonuçlandı. ​Bugün patates, pirinç ve buğdaydan sonra dünyanın en çok tüketilen üçüncü temel gıdasıdır. Küresel mutfaklarda kızartmasından püreye, cipsinden yemeğine kadar sayısız şekilde kullanılmaktadır. Patatesin bu yolculuğu, bir zamanlar şüpheyle yaklaşılan bir bitkinin nasıl küresel bir gıda kaynağına dönüştüğünün etkileyici bir örneğidir.

​Frankino, genellikle İtalyan şaraplarında kullanılan bir kelime ve şarabın kendine özgü bir karakteristiğini ifade ediyor. Genellikle, şarabın üzüm çeşidinin veya üretim bölgesinin adında Frankino  kelimesini görebilirsiniz. ​Örneğin, “Cesanese del Piglio Frankino”  adında bir şarap bulursanız, bu genellikle o şarabın Cesanese üzümlerinden yapıldığını ve bölgenin kendine özgü karakterini taşıdığını gösterir. Frankino kelimesi, genellikle şarabın otantikliğini ve geleneksel üretim yöntemlerine bağlılığını vurgulamak için kullanılıyor. Bu yüzden, bu kelimeye sahip bir şarap, o bölgeye özgü lezzetleri ve aromaları barındırıyor demektir.

​Ürüng Ayıı Toyon, özellikle Yakut (Saha) Türklerinin mitolojisinde yer alan, en yüce yaratıcı ve gökyüzü tanrısıdır. Adı, "Ak Yaratan Ulu Tanrı" veya "Beyaz Yaratan Efendi" gibi anlamlara gelir. ​Ana özellikleri şunlardır: ​ Yaratıcı ve Yüce Tanrı O, kainatın ve insanların yaratıcısı olarak kabul edilir. Dünyayı ve insanları idare eder, onlara yetenekler ve ilham verir.   ​ İyilik ve Aydınlık Kaynağı Ürüng Ayıı Toyon, mutlak iyiliğin ve saflığın simgesidir. Sadece iyi şeyler yapar ve insanları cezalandırmaz. Bereketin ve canlıların çoğalmasının kaynağıdır.   ​ Yaşam Yeri Gökyüzünün en üst katında, genellikle 9. veya 13. katında, beyaz mermerden bir tahtta oturduğuna inanılır. İki beyaz güneşle birlikte yaşayan yaşlı ve nur yüzlü bir adam olarak tasvir edilir.   ​ Sembolleri Kendisine beyaz at kurban edilir ve bu atlar "Idık" adı verilen bir ritüelle doğaya salınır. Kendisini temsil eden diğer hayvanlar arasında kutsal sayılan beyaz at  ve kartal  bulunur.   ​ Diğer İsimleri Kaynaklara göre Ayığ Han  veya Ayıh Han  gibi farklı isimlerle de anılabilir.

​Kader Tanrısı Dılga veya Cılga Han ​Türk ve Altay mitolojisinde Dılga Han  (veya Cılga Han), genellikle kaderin tanrısı olarak bilinen önemli bir figürdür. İnanışa göre, insanların yaşamlarını, kaderlerini ve ömürlerinin uzunluğunu belirleyen odur. ​Dılga Han, her insanın doğduğu anda yaşam yolunu çizer ve bu yolun nasıl devam edeceğini belirler. Bu nedenle, o sadece kaderi yazan değil, aynı zamanda ona yön veren bir güç olarak kabul edilir. Bazı kaynaklarda Yazıt Tanrısı  veya Alın Yazısı Tanrısı  gibi isimlerle de anılır. ​Kimi zaman Ülgen 'in (gökyüzü ve yaratılış tanrısı) emirleri doğrultusunda hareket eden bir aracı olarak görülse de, kimi zaman da kendi başına karar veren, bağımsız bir tanrı olarak tasvir edilir. İnsanlar, iyi bir yaşam sürmek ve kaderlerini olumlu yönde etkilemek için ona saygı gösterir ve dualar ederlerdi. ​Özetle, Dılga Han, Türk ve Altay mitolojisinde yaşamın akışını, kaderi ve alın yazısını belirleyen, güçlü ve saygı duyulan bir tanrıdır.

​Hamtuman, bir şeyin eksiksiz, tastamam, pürüzsüz ve olgun bir şekilde tamamlandığını ifade eden bir sözcüktür. Genellikle bir projeyi, bir işi veya bir süreci hatasız ve kusursuz bir şekilde bitirdiğinizde kullanılır. ​Başka bir deyişle, "hamtuman" kelimesi, her detayın düşünüldüğü, hiçbir eksiğin kalmadığı ve sonuçtan tam bir memnuniyet duyulduğu durumları tanımlar.

Öğretmenin veli ile imtihanı 😃

Eski ve Orta Çağ Türk yazıtlarında, özellikle de Tonyukuk, Kül Tigin ve Bilge Kağan abidelerinde Tanrı hakkında verilen bilgilerden yola çıkarak onun başlıca sıfatlarını şöyle sıralayabiliriz: 1. Tanri ebedidir, başlangıcıı ve sonu hakkında hiçbir bilgi olmadıği gibi tasviri de yoktur. 2. Deus otiosus konumunda olsa da her şeyin yaratıcısı odur. 3. Tanrı yalnız devleti, milleti korur; fertlerin işine karışmaz. 4. Kağana bilgelik, otorite, kut veren ve kutu geri alan da Tanrı'dir. 5. Her şeyi bilen, gören olduğu için her şeyin sorumlusu da O'dur. 6. Yaşam ve ölüm onun elindedir. 7. İnsanların duasını kabul edendir. 8. İnsanoğlunu, belirlediği zamanda ve belirlediği şekilde öldüren mutlak güçtür. 9. Adildir, adaleti sağlayandır. 10. Ödül ve ceza vericidir. 11. İnsanların refahı onun isteğine bağlıdır. 12. Zalimleri lanetleyendir. Bu işlevler mitolojik çağdan günümüze kadar korunmuş Tanrı inanci ile alakalıdır. Eski Türkler Tengri'ye ellerini açarak dua eder, iyi işlerin karşılığında ödüllendirilmek isterdiler. Eski Türk kaynaklarından, özellikle de Türk yazıtlarından, Tengri'nin bireylere ve bazen de tüminsanlara bazı suçladən dolayı ölüm gibi ağır ceza verdiğine dair bazı bilgiler elde etmek mümkündür. Aynen alıntı : BAYAT, F. Türk Şaman Mitolojisinin Teonimleri, Ötüken Yay., İstanbul, 2023.,s.87

​Grandiyöz Ne Demek? ​"Grandiyöz" kelimesi, Fransızca kökenli bir sıfat olup, temelde görkemli, büyük, gösterişli ve abartılı  anlamlarına gelir. Bir şeyin veya bir kişinin, normalden çok daha büyük, etkileyici veya heybetli olduğunu vurgulamak için kullanılır. ​Hangi Anlamlarda Kullanılır? ​Grandiyöz kelimesi farklı bağlamlarda, hem olumlu hem de olumsuz anlamlar taşıyabilir. ​ Sanat ve Mimarlıkta ​Sanat eserlerinin veya mimari yapıların görkemli, ihtişamlı ve etkileyici  boyutunu veya tarzını belirtmek için kullanılır. Oumlu anlam:  Bir sarayın grandiyöz mimarisi , ziyaretçileri etkilemek için tasarlanmıştır. Bu bağlamda kelime, bir yapının büyüklüğünü ve sanatsal değerini vurgular.​ Olumsuz anlam:  Bazen, bir eserin aşırı gösterişli  ve karmaşık olduğunu ifade etmek için de kullanılabilir, bu da sanatsal açıdan zayıf bir yön olarak görülebilir. ​Kişilik Özelliklerinde (Narsistik Kişilik Bozukluğu) ​Bu, grandiyöz kelimesinin en yaygın ve sıklıkla olumsuz kullanılan anlamıdır. Psikolojide, özellikle narsistik kişilik bozukluğu  (NPD) ile ilişkilendirilir. Olumsuz anlam:  Bu bağlamda, "grandiyöz" terimi, kişinin kendini aşırı derecede önemli görmesi, üstünlük hissi taşıması, yeteneklerini abartması ve başkalarından sürekli hayranlık beklemesi  durumunu tanımlar. Bir grandiyöz kişilik , gerçeklikten kopuk bir şekilde, kendisinin özel ve eşsiz olduğuna inanır. Bu, genellikle çevresindekilerle olan ilişkilerini olumsuz etkiler. ​Proje veya Planlarda ​Bir planın veya projenin aşırı iddialı, büyük ölçekli ve abartılı  olduğunu belirtmek için kullanılır. ​ Olumlu anlam:  "Şirketin grandiyöz projesi , sektörde çığır açacak." Burada kelime, projenin büyüklüğünü ve potansiyelini vurgular. ​ Olumsuz anlam:  "Onun grandiyöz planları , gerçekçi olmadığı için hiçbir zaman hayata geçirilemedi." Bu kullanımda ise, kelime, planın gerçeklikten uzak olduğunu ve gerçekleştirilemez olduğunu ifade eder. ​Özetle, "grandiyöz" kelimesi, bir şeyin veya birinin büyüklüğünü, görkemini ve gösterişliliğini  tanımlar. Ancak, bağlama göre bu durum hayranlık uyandıran bir ihtişamdan , gerçeklikten uzak ve abartılı bir üstünlük hissine  kadar değişen anlamlar taşıyabilir.

​Mereng, çırpılmış yumurta akı ve toz şekerden yapılan, genellikle tatlıların veya pastaların üzerine konulan hafif ve kabartılmış bir karışımdır. ​Bu tatlı köpük, fırında düşük sıcaklıkta uzun süre pişirilerek çıtır ve kuru bir hale getirilir. Mereng, farklı tatlı türlerinde kullanılır: ​ Beze:  Merengin tek başına küçük porsiyonlar halinde pişirilmesiyle yapılan kurabiyelerdir. ​ Pasta Süslemeleri:  Limonlu merengli turta veya Pavlova gibi tatlıların üst katmanı olarak kullanılır. ​ Kremaların Bileşeni:  Bazı kremalara veya köpüklere hacim katmak için eklenir. ​Mereng çeşitleri, yapılış şekillerine göre üçe ayrılır: ​ Fransız Merengi:  En basitidir, yumurta akı ve şeker direkt çırpılır. En hafif ve en kırılgan olanıdır. ​ İtalyan Merengi:  Kaynar şurup, çırpılmış yumurta akına yavaşça eklenir. En stabil ve parlak olanıdır, genellikle pasta süslemelerinde kullanılır. ​ İsviçre Merengi:  Yumurta akı ve şeker, benmari usulü ısıtılarak karıştırılır, ardından soğuyana kadar çırpılır. Orta sertlikte ve kremsi bir dokuya sahiptir.

​Mustang (Mıstang değil) teknik olarak bir at ırkı  değildir. ​Mustang, daha çok Kuzey ve Güney Amerika'da serbestçe dolaşan, yabani bir at popülasyonunu tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Bu atlar, 16. yüzyılda İspanyol sömürgeciler tarafından getirilen evcil atların torunlarıdır. Zamanla vahşi hayata adapte olmuş ve farklı at türlerinin karışımıyla bugünkü hallerini almışlardır. ​Yani, bir Mustang safkan bir ırk (örneğin, Arap atı veya İngiliz atı gibi) değildir. Bunun yerine, yüzyıllar boyunca doğada kendi başlarına üreyen, farklı soylardan gelen atların karışımıdır. Bu nedenle, genetik olarak tek bir ırkın özelliklerini taşımazlar.

Romanlar böyledirler, Etsiz yemek yemezler,

Carl Jung, Ouroboros sembolünü analitik psikoloji kapsamında, insan ruhunun derinliklerinde yer alan güçlü bir arketip olarak yorumlar. Ona göre Ouroboros, sadece bir sembol değil, aynı zamanda kolektif bilinçdışının temel unsurlarından biridir. Bu sembolün yorumu, insanın kendi bütünlüğünü, dönüşümünü ve bilinçle bilinçdışı arasındaki ilişkiyi anlamasında kilit bir rol oynar. İnsan Ruhunun Arketipi Olarak Ouroboros Jung için Ouroboros, evrensel bir sembol olmasının yanı sıra, insanlığın ilk ve en ilkel deneyimlerini temsil eden bir arketiptir. Bu yılan figürü, henüz bilinçli bir benlik (ego) oluşmamış olan "ön benlik" durumunu simgeler. Tıpkı bir bebeğin dış dünya ile kendi bedeni arasında ayrım yapamadığı ve her şeyin bir bütün olduğunu hissettiği o ilkel aşama gibi. Ouroboros bu bütünlüğü, başlangıcın ve sonun iç içe geçtiği o sınırsız durumu ifade eder. Ouroboros'un Psikolojik Anlamları Jung, Ouroboros sembolünün psikolojik süreçleri nasıl temsil ettiğini detaylandırır: * Bütünleşme ve Birlik: Ouroboros, bütünleşme (en: individuation) sürecinin bir sembolüdür. Bütünleşme, kişinin bilinçli benliği ile bilinçdışı unsurlarını (gölge, anima/animus vb.) bir araya getirerek tam ve bütün bir birey haline gelmesi sürecidir. Yılanın kendi kuyruğunu yutarak bir daire oluşturması, psişenin parçalı unsurlarının birleşerek tam bir benlik oluşturmasını sembolize eder. * Bilinç ve Bilinçdışı Arasındaki İlişki: Ouroboros, bilincin (baş) ve bilinçdışının (kuyruk) birleştiği döngüsel bir süreci anlatır. Bu, bilincin, kendi "gölge" tarafıyla (bastırılmış, kabul edilmeyen yönler) yüzleşmesi ve onu bütünleşme sürecine dahil etmesi anlamına gelir. Kendi kuyruğunu ısıran yılan, bu yüzleşmenin ve içsel döngünün sonsuzluğunu vurgular. * Ölüm ve Yeniden Doğuş: Sembolün kendini yok edip yeniden yaratması, psikolojik açıdan bir dönüşüm sürecini gösterir. Eski benliğin ölümü ve yeni, daha bütün bir benliğin doğuşu. Bu süreç, kişinin yaşadığı krizler, kişisel gelişim yolculukları ve önemli yaşam değişiklikleri sırasında ortaya çıkan psikolojik yenilenmeleri ifade eder. Jung'un bu yorumu, Ouroboros'u sadece mistik bir sembol olmaktan çıkarıp, insan ruhunun en temel ve evrensel süreçlerini anlatan derin bir arketipe dönüştürür. Bu sembol, bireyin içsel yolculuğunun, kendini keşfetme ve bütünleme serüveninin bir haritası gibidir.